Rozmowy chrześcijańskie w nurcie reformacji

Gabriela Wąs
ISBN: 978-83-229-3193-6
Liczba stron: 392
Format: B5, oprawa broszurowa
Rok wydania: 2011
Nakład wyczerpany
Cena: 19,00 PLN   

Pełen tytuł książki: Rozmowy chrześcijańskie w nurcie reformacji. Legniccy i pruscy ewangelicy wobec wczesnoreformacyjnych problemów.

W monografii opisany jest dialog ewangelików z Prus Książęcych i księstwa legnickiego na Śląsku, będący jednym z poważniejszych sporów doby reformacji, toczonych pomiędzy zwolennikami nauk Schwenckfelda i Lutra w Prusach. Opis zachowuje porządek chronologiczny, co pozwala na ukazanie zmiany środków, a także płaszczyzn konfrontacji myśli i powiązanie ich ze zmieniającym się kontekstem funkcjonowania zinstytucjonalizowanych wspólnot protestanckich.

Pracę otwiera rozdział poświęcony kontaktom Fryderyka, księcia legnickiego, z Albrechtem, wielkim mistrzem zakonu krzyżackiego, prowadzącym do wypracowania jednolitych poglądów na temat reformacji i jej roli w przekształceniu państwa zakonnego w nowoczesne księstwo świeckie. W rozdziale drugim autorka analizuje korespondencyjną wymianę poglądów między pruskimi i śląskimi zwolennikami reformacji w latach 1525-1528. W następnych dwóch pisze o konsekwencjach rozgorzałych dysput - konwersji Friedricha von Heydecka, starosty Piszu i Giżycka, współpracownika księcia Albrechta, na spirytualizm schwenckfeldiański i jego patronacie nad tym nurtem w Prusach. Dzięki tak prowadzonej narracji autorce udało się przedstawić typowe formy przemieszczania się idei: przekaz piśmienny, transfer ludzi i protektorat pozyskanych dla sprawy osób świeckich. Dalej omówiony jest synod zwołany przez biskupa Speratusa w Kętrzynie (Rastenburgu) w czerwcu 1531 roku, gdzie mogło dojść do konfrontacji przedstawicieli obu kierunków. W tym samym roku z inicjatywy księcia Albrechta i w obecności elity politycznej przeprowadzono kolokwium - tytułowe rozmowy chrześcijańskie, w duchu irenizmu, szukania porozumienia przez ustępstwa. W lokalny spór schwenckfeldiańsko-luterański wciągnięte zostały autorytety z Wittenbergi i Zurychu, co nadało mu wymiar ogólnoreformacyjny. Tym samym spór ze schwenckfeldianami stał się elementem polityki wyznaniowej w Prusach Książęcych.

Monografia jest ważną pracą o dziejach protestantyzmu i Kościoła pruskiego, a także istotnym przyczynkiem do dziejów reformacji i toczącego się w XVI-wiecznej Europie dyskursu nie tylko teologicznego, ale i dotyczącego społecznych funkcji Kościoła.

Wydanie książki dofinansowane przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Wstęp

Rozdział 1. Fryderyk legnicki i Albrecht pruski — porozumienie na tle stosunku do reformacji

  1. Więzi rodzinne Fryderyka i Albrechta
  2. Początki kontaktów politycznych
  3. Polityka Albrechta warunkująca współdziałanie z Fryderykiem
  4. Powstanie więzi ideowych i politycznych między Fryderykiem i Albrechtem
  5. Nawiązanie kontaktów między Schwenckfeldem i Albrechtem

Rozdział 2. Korespondencyjna wymiana poglądów między pruskimi i śląskimi zwolennikami reformacji w latach 1525–1528

  1. Nawiązanie kontaktów korespondencyjnych
  2. Wymiana opinii na temat idei reformacji schwenckfeldiańskiej w 1526 roku
  3. Kontynuacja korespondencyjnej dyskusji w latach 1527 i 1528
  4. Schwenckfeldiański i pruski krąg zwolenników reformacji

Rozdział 3. Konwersja Friedricha von Heydecka na spirytualizm schwenckfeldiański

  1. Polityczny charakter misji Friedricha von Heydecka w Legnicy
  2. Próba wywołania wymiany poglądów wrocławskich luteranów ze schwenckfeldianami

Rozdział 4. Patronat Friedricha von Heydecka nad spirytualizmem schwenckfeldiańskim w Prusach. Reakcja Kościoła pruskiego

  1. Friedrich von Heydeck jako protektor schwenckfeldian
  2. Synod w Kętrzynie w czerwcu 1530 roku

Rozdział 5. Próba reformacyjnej ireniki: kolokwium w Kętrzynie w grudniu 1531 roku

  1. Zwołanie kolokwium kętrzyńskiego
  2. Wymiana poglądów na temat Wieczerzy Pańskiej
  3. Wymiana poglądów na temat słowa Bożego i słowa kazanego
  4. Charakter i wyniki kolokwium w Kętrzynie

Rozdział 6. Wrocław, Wittenberga i Zurych wobec sporu schwenckfeldiańsko-luterańskiego w Prusach Książęcych

  1. Nastroje w Prusach po rozmowach kętrzyńskich
  2. Echa kolokwium kętrzyńskiego we Wrocławiu
  3. Kontynuacja wymiany poglądów przez schwenckfeldian i włączenie się Melanchtona w spór ze schwenckfeldianami w Prusach
  4. List otwarty Lutra do księcia Albrechta z 1532 roku
  5. List otwarty zuryskich duchownych do księcia Albrechta z 17 czerwca 1532 roku

Rozdział 7. Spór ze schwenckfeldianami jako element polityki unifikacji wyznaniowej w Prusach Książęcych

  1. Reakcja Albrechta na listy Lutra i duchownych zuryskich
  2. Zmiany w polityce wyznaniowej Albrechta od 1535 roku
  3. Sprawa proboszcza nidzickiego Jacoba Knothego
  4. Wymiana opinii między proboszczem piskim Sebastianem Schubartem a biskupem Speratusem
  5. Zmiana sytuacji schwenckfeldian po 1536 roku
  6. List Hansa Friedricha Thumba von Neuburg z 15 czerwca 1537 roku
  7. Opinia Johannesa Doetschela z 1544 roku o schwenckfeldiańskiej chrystologii
  8. Sprawa mieszczanina Johanna Erharda z Prabutów

Zakończenie

Wykaz skrótów

Bibliografia

Summary

Indeks osób

Ilustracje

Kontakt

Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Sp. z o.o.
Pl. Uniwersytecki 15
50-137 Wrocław
tel./faks 71 375 28 85
biuro@wuwr.com.pl
marketing@wuwr.com.pl

Zapisz się na newsletter