Propaganda w NRD. Media i literatura

Ewa Matkowska
ISBN: 978-83-229-3288-9
Liczba stron: 252
Format: B5, oprawa broszurowa
Rok wydania: 2012
Cena: 39,00 PLN   19,00 PLN  

Książka poświęcona jest systemowi propagandy w Niemczech Wschodnich (1945-1989). Prezentuje mechanizmy funkcjonowania propagandy jako jednego z filarów państwa totalitarnego. Praca jest kontynuacją poprzedniej książki autorki System. Obywatel NRD pod nadzorem tajnych służb (Kraków 2003). Propaganda w NRD. Media i literatura opisuje tematy, instytucje i wybrane kampanie propagandowe, opierając się na materiale archiwalnym mediów, instytucji partyjnych, państwowych i służby bezpieczeństwa. W omawianych tematach stale powraca pytanie o rolę mediów i literatury pięknej w systemie propagandy. Mity polityczne (np. antyfaszyzm, komunistyczni bohaterowie) oraz oficjalna legitymizacja historyczna (np. historia Prus, wojna domowa w Hiszpanii) zestawione zostały z najnowszymi wynikami badań historycznych.Czytelnik znajdzie w książce opis struktury instytucji propagandy i cenzury, także cenzury literackiej, oraz informacje o roli Ministerstwa Bezpieczeństwa Państwowego w propagandzie. Omówione kampanie dotyczą powstania w czerwcu 1953 roku, wzniesienia muru berlińskiego w 1961 roku, procesu Eichmanna (1961-1962) i wydarzeń sierpniowych 1980 roku w Polsce.

 

  • Przedmowa

I. Propaganda — wstęp

  • Definicja propagandy
  • Cechy propagandy
  • Kategorie propagandy
  • Propaganda komunistyczna
  • Literatura przedmiotu i stan badań
  • Metodologia rozprawy

II. Legitymizujące tradycje i mity założycielskie władzy komunistycznej w Niemczech

  • Komunistyczni bohaterowie
    • Komunistyczny panteon
    • Marks i Engels
    • Lenin i Stalin
    • Wilhelm Pieck, Otto Grotewohl i Walter Ulbricht
    • Antyfaszyści
    • Mit polityczny Ernsta Thälmanna
    • Proces w sprawie Thälmanna
    • Wykreowanie bohatera
  • Antyfaszyzm w NRD
    • Antyfaszyzm — definicja
    • Antyfaszyzm a komunistyczny opór
    • Zwycięzcy i adresat mitu
    • Monumenty w przestrzeni miejskiej
    • Nazistowskie obozy koncentracyjne w propagandzie NRD
    • Cenzura literatury obozowej
    • Pomniki po przełomie i zmiany nazw ulic w Berlinie
    • Rozliczenie z narodowym socjalizmem w NRD i RFN — porównanie
  • Doktryna marksizmu-leninizmu
    • Marks i rewolucja
    • Dialektyka
    • Historia
    • Krytyka kapitalizmu
    • Partia i humanizm
  • Legitymizacja historyczna
    • Legitymizacja historyczna w różnych okresach — rewolucja a naród
    • Reformacja i wojny chłopskie — Marcin Luter i Tomasz Münzer
    • Prusy w propagandzie NRD
    • Prusy w dobie Ulbrichta
    • Prusy w dobie Honeckera
    • Wojna domowa w Hiszpanii
    • Niemcy w Brygadach Międzynarodowych — weryfikacja danych po otwarciu archiwów
    • Partyjni prominenci
    • Formy propagowania tradycji Brygad Międzynarodowych
    • Męczennicy Hiszpanii — Hans Beimler i Artur Becker
    • Cenzura literatury pięknej i wspomnieniowej poświęconej Hiszpanii

III. Instytucje propagandy

  • Propaganda w mediach
  • Aparat partyjny w propagandzie
  • Krajobraz prasowy NRD
  • Urząd Prasy i ADN
  • Radio
  • Telewizja
    • Programy informacyjne i publicystyczne
  • Film
    • Socrealistyczne filmy dokumentalne studia DEFA
    • Epos filmowy o Thälmannie
    • Propaganda we wczesnych filmach fabularnych
    • Kino po budowie muru berlińskiego

IV. Polityka kulturalna i cenzura literacka

  • Cele polityki kulturalnej
  • Sztuka w służbie propagandy — socrealizm w NRD
  • „Wielkie pieśni” poświęcone Stalinowi
  • Aparat cenzury we wczesnej fazie i po budowie muru
  • Procedury cenzury literackiej
  • Zmasowane uderzenie w literaturę w latach 1956–1957
  • Tematy tabu w literaturze NRD
  • Literatura ocenzurowana

V. Czarna propaganda — służba bezpieczeństwa w propagandzie NRD

  • Wydziały Ministerstwa Bezpieczeństwa Państwowego aktywne w propagandzie
  • Dezinformacja — kontakty Stasi w RFN
  • Kanały lansowania informacji — funkcjonariusze, emisariusze i agenci
  • Kampanie dezinformacyjne

VI. Wybrane kampanie propagandowe

  • Czerwiec 1953
  • Kampanie towarzyszące budowie muru berlińskiego
    • Sytuacja przed budową muru i operacja ża
    • Kampania poprzedzająca na łamach „Neues Deutschland”: przeciwko uchodźcom, „handlarzom żywym towarem” i osobom regularnie przekraczającym granicę sektorów
    • Podsumowanie kampanii prowadzonej na łamach „Neues Deutschland”
    • Kampanie następcze
    • Bojówki klasy robotniczej
    • Kryminalizacja ofiar i heroizacja sprawców
    • Kampanie: Piorun kontra rozgłośnie NATO, Kobieta, pokój i socjalizm, Ojczyzna wzywa — brońcie naszej socjalistycznej Republiki
    • Ofensywa propagandowa w pierwszą rocznicę budowy muru: kampania Era Adenauera dobiega końca
    • Niebo podzielone — opowiadanie Christy Wolf i film Konrada Wolfa jako część działań integracyjnych
    • Reakcje pisarzy na zachodzie i wschodzie Niemiec
  • Kampanie związane z procesem Eichmanna w Jerozolimie
    • Proces Eichmanna na przecięciu różnych interesów politycznych i propagandowych
    • Proces Eichmanna na łamach „Neues Deutschland”
  • Polityka informacyjna SED wobec wydarzeń z sierpnia 1980 roku w Polsce

Podsumowanie

Wykaz skrótów

Bibliografia

Literatura

Źródła nieopublikowane

Wykaz artykułów prasowych

Filmografia

Źródła internetowe

Abstract

Zusammenfassung

Indeks osób

Kontakt

Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Sp. z o.o.
Pl. Uniwersytecki 15
50-137 Wrocław
tel./faks 71 375 28 85
biuro@wuwr.com.pl
marketing@wuwr.com.pl

Zapisz się na newsletter