Psychologia dążeń i skłonności zawodowych

Henryk Jarosiewicz
ISBN: 978-83-229-3321-3
Liczba stron: 464
Format: B5, oprawa twarda
Rok wydania: 2012
Nakład wyczerpany
Cena: 19,00 PLN   

Prezentowana publikacja wskazuje na dążenia jako na ukryte źródło naszych wyborów, które kreują los. Człowiek jest skłonny wybrać określoną pracę właśnie dlatego, że pragnie znaleźć się w pewnych relacjach zawodowych, dąży do pewnych wartości. Nie zawsze zdaje sobie jednak sprawę ze swych pragnień. Doradca zawodowy jest zatem kimś, kto pomoże klientowi zrozumieć samego siebie i doprowadzić głębokie pragnienia do praktyki życia zawodowego. Dążenia są względnie trwałym wytworem przeżyć. Choć tak ważne dla człowieka, są zwykle bezwiedne, odczuwane wewnętrznie, dla psychologa zaś stają się dostępne za pomocą tzw. metod jakościowych diagnozy, a więc takich sposobów postępowania, których celem jest rozpoznanie stanu pragnień.

 

Książka jest odpowiedzią na sokratejskie wezwanie „poznaj samego siebie”. Ma dostarczyć doradcom zawodowym narzędzi pomocnych w budowaniu samowiedzy młodzieży i osób dorosłych na rynku pracy.

Przedmowa

I. Wstęp

  • Skłonności zawodowe jako przedmiot diagnozy
  • Test Skłonności Zawodowych
  • Sens wyboru w teście M. Achtnicha
  • Znaczenie skłonności zawodowych
  • Wybór jako metoda diagnozy skłonności zawodowych
  • Wybór jako czynność i jako wytwór
  • Koncepcja czynności i wytworów K. Twardowskiego
  • Wyjaśnianie praktyki, metoda ex post facto
  • Życie psychiczne — znaczeniem zachowania
  • Czynność jako zjawisko dostępne empirycznie
  • Metody diagnozy skłonności
  • Teoria i praktyka
  • Metoda analityczna
  • Metoda psychologiczna
  • Metoda fenomenologiczna
  • Wnioskowanie przez analogię a odczytanie relacji zawodowej
  • Obraz i wyobrażenie w myśleniu przez analogię
  • Zadania doradcy zawodowego
  • Przegląd zawartości pracy

II. Aktywność człowieka na rynku pracy

  • Wybrane koncepcje teoretyczne aktywności na rynku pracy
  • Wprowadzenie
  • Praca i jej doświadczenie na rynku pracy
  • Relacyjne ujęcie pracy ludzkiej
  • Kariera jako wytwór doświadczania rynku pracy 56
  • Koncepcja kariery zawodowej D. Supera
  • Potrzeby, wartości i zainteresowania
  • Pojęcie kariery zawodowej
  • Obraz siebie
  • Ważność pracy
  • Koncepcja radzenia sobie wżyciu M. Kulczyckiego
  • Pojęcie „problemu życiowego”
  • Podmiotowe warunki aktywności
  • Procesy podstawowe
  • Procesy właściwe
  • Psychologiczne doradztwo karier
  • Pojęcie doradztwa kariery
  • Dojrzewanie do kariery
  • Charakter a dojrzałość do kariery
  • Model „mozaikowy” dynamizmów podmiotowych
  • Interakcyjny model zachowania się człowieka w środowisku pracy
  • Interakcyjny model podmiotu w środowisku zawodowym
  • Analiza świadomości
  • Analiza działania i jego źródeł
  • Trzy „poziomy” ludzkich dynamizmów
  • Dynamizm człowieka: model mozaikowy
  • Organizm i życie wegetatywne
  • Zmysły i życie zmysłowe
  • Zmysły: istota i funkcja
  • Emotywność — wrażliwość na wartości
  • Poznanie rzeczy a doznanie wartości
  • Czucie, czyli wiedza o sobie
  • Rozum i czynności ponadzmysłowe
  • Aktywność osobowa
  • Wiedza i samowiedza
  • Relacja jako przedmiot poznania
  • Samowiedza i jej znaczenie dla rozwoju zawodowego
  • Osoba
  • Świadomość a samowiedza
  • Refleksja
  • Osobowość a samoświadomość
  • Regulacja relacji z otoczeniem
  • Aktualistyczno-egzystencjalna koncepcja człowieka
  • Działanie i doznawanie
  • Rola doznania i poznania w biegu aktywności
  • Mechanizm regulacyjny zachowania
  • Model „fizjologii” ludzkiej aktywności
  • Umysł i serce
  • Uprzedmiotowienie i jego wytwory: przedstawienia
  • Upodmiotowienie i jego wytwory: aspiracje

III. Przeżycia i dążenia zawodowe

  • Przeżycia i ich rodzaje
  • Wprowadzenie
  • Doznanie i przeżycie
  • Istota przeżycia
  • Dwie grupy przeżyć
  • Mechanizm powstawania przeżyć: działanie i doznanie
  • Rodzaje przeżyć
  • Przeżycie materialne i formalne
  • Przeżycia naturalne i sztuczne
  • Dążenia osobowe
  • Dążenia osoby: geneza oraz odmiany
  • Dążenia w ujęciu Freuda
  • Dążenie do wyższej jakości życia
  • Życie jako dramat „dziania się” i „działania”
  • Jakość życia
  • Podział problemów życiowych
  • Problemy zawodowe
  • Zawód a praca zawodowa
  • Problemy zawodowe
  • „Radzenie sobie” z problemami zawodowymi
  • Pojęcie „radzenia sobie”
  • Wartość jako relacja odpowiadania
  • Decyzje dotyczące celu: wartości autotelicznej
  • „Ja” jako wyraz osoby
  • Dążenie zawodowe
  • Specyfika dążeń zawodowych
  • Typologia dążeń zawodowych
  • Projekcja i zagubienie celów
  • Inflacja i zagubienie „sposobów” działania
  • Wnioskowanie przez analogię
  • Mechanizm wyboru obrazu
  • Ogląd i wgląd
  • Wnioskowanie jasne i wnioskowanie pewne
  • Znaczenie analogii w decyzjach zawodowych
  • Ujmowanie jakości i ilości w procedurze wnioskowania
  • Psychologiczne podstawy wnioskowania przez analogię
  • Procedura testowa w Teście Skłonności Zawodowych
  • Etapy wnioskowania przez analogię
  • Wnioskowanie przez analogię jako podejmowanie decyzji
  • Problem prawdy w teście
  • Postawa obronna — ilość wyborów
  • Konflikt kryteriów decyzyjnych
  • Wnioskowanie przez podobieństwo w identyfikacji seksualnej
  • Proces uświadamiania potrzeb przez analogię
  • Fazy uświadamiania relacji bazowej (potrzeb)
  • Relacje awersyjne

IV. Skłonności i wybory zawodowe

  • „Rozwiązywanie” problemów życiowych
  • Wprowadzenie
  • Warunki radzenia sobie z problemami
  • Proces rozwiązywania problemu
  • Dążenia jako uwarunkowanie aktywności
  • Obraz rzeczywistości
  • Obraz siebie-w-świecie
  • Orientacja we własnym położeniu życiowym
  • Obraz siebie i świata
  • Cechy formalne i treściowe obrazu własnego położenia życiowego
  • Rodzaje „ja” podmiotowego
  • Jakość odzwierciedlenia
  • Czynności woli jako przedmiot odzwierciedlenia
  • Znaczenie identyfikacji w kształtowaniu się obrazu „ja”
  • Podstawa dążeniowa
  • Reflektowanie dążeń
  • Geneza treści a jakość odzwierciedlenia
  • Zasada względności świadomości
  • Odzwierciedlanie pragnień cielesnych
  • Odzwierciedlanie woli i zasad otoczenia
  • Emocje
  • Emocje społeczne
  • Emocje osobowe
  • Obraz świata-dla-siebie jako podstawa działania
  • Decyzje i wybory
  • Decydowanie a obraz siebie i świata
  • Relacje autoteliczne i instrumentalne w obrazie siebie i świata
  • Uwarunkowania decyzji edukacyjno-zawodowych
  • Podmiotowość decyzji
  • Samostanowienie
  • Sprawczość a przyczynowość
  • Samostanowienie
  • Twórczość moralna
  • „Ja” przyczynowe i rozstrzyganie
  • Upodmiotowienie, czyli interioryzacja
  • Motywy i dążenia
  • Konflikt aspiracji i dążeń
  • Motywy i dążenia
  • Uczucie jako spontaniczna odpowiedź osoby na pragnienie
  • Postawy uczuciowe woli
  • Dynamiczny model procesów decyzyjnych
  • Podejmowanie decyzji
  • Decydowanie jako „gra motywów” i jako akt woli
  • Decyzje a wolność woli
  • Elementy subiektywne w procesie decyzyjnym
  • Komplementarność woli i intelektu
  • Decyzje nawykowe i twórcze
  • Obraz „ja” a skłonności
  • Emocjonalizacja obrazu i postawy uczuciowe woli
  • Emocjonalizacja obrazu siebie
  • Postawy uczuciowe woli
  • Emocjonalizacja a zniekształcenie obrazu siebie i świata
  • Skłonności zawodowe
  • Skłonności osoby
  • Ukierunkowanie życiowe
  • Nastawienie do świata
  • Skłonność jako wartościowa relacja
  • Skłonności osoby a popędy natury
  • Dążenia osoby a popędy natury
  • Napięcie między skłonnością a popędem
  • Skłonności a zainteresowania i preferencje zawodowe
  • Wybory zawodowe
  • Uwarunkowania sytuacyjne i podmiotowe decyzji zawodowych
  • Wybór celu a wybór zawodu
  • Cele życiowe i cele zawodowe
  • Geneza celów zawodowych
  • Wybór zawodu
  • Procesy decyzyjne dotyczące wyboru zawodu
  • Fazy podejmowania decyzji zawodowej (model)

V. Metody jakościowe w diagnozie zawodowej

  • Metody jakościowe
  • Wprowadzenie
  • Metody jakościowe w psychologii
  • Model zjawisk wewnętrznych
  • Ujęcie dynamiczne, czyli egzystencjalne
  • Zachowanie
  • Przedstawienia
  • Umysł jako odzwierciedlenie
  • Przeżycie i pragnienie
  • Akty woli
  • Istota metod jakościowych
  • Jakości psychiczne
  • Metody jakościowe w ujęciu M. Kreutza
  • Podmiot jako przedmiot psychologii
  • Problem nazewnictwa świadomości i myślenia
  • Cztery typy myślenia
  • Działanie świadome i świadomy wybór
  • Introspekcja oraz refleksja
  • Czynność: jej materiał i przedmiot
  • Czynności i uczynnienia
  • Przedmioty wewnętrzne i materiał czynności
  • Praca jako czynność: wytwory przechodnie i nieprzechodnie
  • Katalog zjawisk psychicznych
  • Wstępna próba klasyfikacji metod jakościowych
  • Odrębność zjawisk projekcji i identyfikacji
  • Zjawisko projekcji
  • Metody projekcyjne w literaturze
  • Wpływ doznań na procesy orientacyjne: uczuciowość i zmysłowość
  • Uczucia i namiętności a sprawczość
  • Znaczenie refleksji w mechanizmie projekcji
  • Specyfika identyfikacji
  • Specyfika obrazu a projekcja i inflacja
  • „Ja” poznające i „ja” doznające
  • Dominacja wartości autotelicznych
  • Prawda poznania i prawda działania
  • Testy wyboru
  • Sens wyboru w teście wyboru
  • Specyfika testów wyboru
  • Wybór w teście Lüschera
  • Wybór w teście Achtnicha
  • Wybór jako „wyraz” osoby i jako jej „wytwór”
  • Znaczenie obrazka w teście
  • Pojęcie znaczenia
  • Znaczenie jako intersubiektywna treść obrazka
  • Znaczenie naturalne i sztuczne
  • Obraz filmowy
  • Znaczenie dyspozycji dla diagnozy zawodowej
  • Proces wyboru w teście obrazowym
  • Uwarunkowanie procesu wyboru (rozstrzygania)
  • Obraz siebie i świata jako racja wyboru
  • Wpływ motywów na proces wyboru
  • Wpływ woli i uczuć na wybór
  • Wnioski do procedury testowej
  • Poznanie podmiotu poprzez jego działanie
  • Trafność podmiotowa diagnozy

VI. Koncepcja potrzeb w Teście Skłonności Zawodowych

  • Relacyjna koncepcja potrzeb zawodowych
  • Wprowadzenie
  • Sens terminów: „tendencja”, „potrzeba” i „metapotrzeba”
  • Odzwierciedlenie relacji i ukierunkowanie życiowe
  • Rodzaje i odmiany potrzeb relacyjnych
  • Założenia relacyjnej koncepcji potrzeb
  • Typologia relacji — założenia
  • Trzy poziomy potrzeb relacyjnych
  • Relacje autoteliczne i instrumentalne
  • Cztery rodzaje wartości relacyjnych
  • Relacje obrazowane w Teście Skłonności Zawodowych
  • Relacje umysłowe: tworzyć i poznawać
  • Oś działania: dążenie, aby „być”
  • Oś usprawniania: poznanie i doznanie
  • Relacje zmysłowe: ekspresja w świecie norm i wartości
  • Oś działania: ekspresja uczuć
  • Oś instrumentalna: orientacja społeczna
  • Potrzeby cielesne: nabywanie i uczestnictwo w grupie
  • Specyfika potrzeb cielesnych
  • Oś działania: potrzeba posiadania
  • Oś usprawniania: więź grupowa
  • Relacje cielesne: aktywność i pasywność
  • Potrzeba męskości
  • Potrzeba kobiecości
  • Represja potrzeb
  • System potrzeb w ujęciu M. Achtnicha
  • Charakterologia czynnikowa M. Achtnicha
  • Koncepcja potrzeb w teście Achtnicha

VII. Charakter zawodowy

  • Pojęcie charakteru
  • Wprowadzenie
  • Różne znaczenia terminu „charakter”
  • Osobowość a temperament i charakter
  • Wpływ socjalizacji na charakter (cztery czynniki)
  • Doznawanie i dezintegracja dynamizmów osoby
  • Doznawanie wartości
  • Dezintegracja i spontaniczna integracja: uczucie
  • Charakter jako zestrój dynamizmów
  • Osoba i samostanowienie
  • Procesy organizowania siebie
  • Integracja dynamizmów a temperament i charakter
  • Proces integracji dynamizmów
  • Przeżycie sprawczości woli
  • Dynamizm woli jako dyspozycja (wymaga odzwierciedlenia „ja” podmiotowego)
  • Przeżycia woli
  • Egzystencja osoby i samoocena
  • „Ja” społeczne — subiektywizm i indywidualizm
  • Temperament a obraz siebie i świata
  • „Ja” podmiotowe a dyspozycje
  • Charakter jako sposób bycia
  • Temperament a przeżycie sprawczości
  • Zmysłowość i aktywność (zmysłowiec)
  • Prymarność i reflektowanie granic (choleryk i systematyczny)
  • Uczuciowość, pasywność i problem identyfikacji
  • Sekundarność i wartość działania
  • Charakter a praca zawodowa
  • Charakter zawodowy
  • Charakter a dopasowanie zawodowe
  • Charakter jako wytwór sztuczny
  • Pojęcie wytworów sztucznych
  • Koncepcja artefaktów K. Twardowskiego
  • Artefakty w dramacie
  • Charakter jako wytwór sztuczny
  • Zachowanie jako wytwór sztuczny
  • Działanie jako wytwór sztuczny
  • Artefakty na poziomie cielesnym
  • Artefakty na poziomie zmysłowym
  • Artefakty na poziomie duchowym
  • Osobowość jako wytwór osoby
  • Realne „ja” — indywidualizacja
  • Charaktery przymusowe
  • Charakter jako kapitał kariery
  • Diagnoza charakteru zawodowego
  • Sens diagnozy zawodowej
  • Metody analizy klucza zawodowego
  • Interpretacja potrzeb według M. Achtnicha
  • Analiza dynamiczno-egzystencjalna
  • Analiza relacyjna
  • Charakter typowego teleinformatyka
  • Skłonności zawodowe chłopców w technikum teleinformatycznym
  • Przewidywania aktywności zawodowej
  • Przewidywanie optymalnych stanowisk pracy
  • Specyfika diagnozy charakteru: potwierdzanie i falsyfikacja
  • Rola zawodowa
  • Opis stanowiska pracy
  • Dopasowanie do stanowiska
  • Aspekty opisu stanowiska pracy

VIII. Zakończenie

Bibliografia

Summary

Spis rysunków

Spis fotografii

Spis tabel

Indeks osobowy

Indeks rzeczowy

Kontakt

Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Sp. z o.o.
Pl. Uniwersytecki 15
50-137 Wrocław
tel./faks 71 375 28 85
biuro@wuwr.com.pl
marketing@wuwr.com.pl

Zapisz się na newsletter