Historia - Kultura - Metafora. Powstanie nieklasycznej historiografii

Wojciech Wrzosek
ISBN: 978-83-229-3165-3
Liczba stron: 172
Format: A5, oprawa broszurowa
Rok wydania: 2010
Nakład wyczerpany

Wydana niegdyś w serii „Monografie Fundacji na rzecz Nauki Polskiej” książka prof. Wojciecha Wrzoska jest próbą uzasadnienia tezy głoszącej, że refleksja nad historią i historiografią może być z powodzeniem uprawiana tylko wówczas, gdy potraktuje się ją jako dziedzinę kultury. Jak czytamy we Wprowadzeniu do drugiego wydania: „Książka ta ukazuje wbrew obiegowym opiniom, że historia nie jest taka sama, jaka była dawniej, ani taka, jak sobie ją stereotypowo wyobraża szeregowy nosiciel świadomości historycznej. W ciągu ostatnich dziesięcioleci dokonał się jej burzliwy rozwój. Podobnie jak inne nauki o człowieku poddaje się ona klimatowi kulturowemu świata, który ją otacza. Podąża za życiem. [...] Ta głęboka zmiana, jaka w niej zaszła w drugiej połowie XX wieku, nie jest mniejsza niż te, jakie dokonały się w innych naukach o naturze i kulturze. A ogłaszane co rusz kryzysy historii to tylko normalny jej stan”.

Wprowadzenie do drugiego wydania

Wstęp

Rozdział I • Zadania epistemologii historii

Granica imputacji kulturowej

Problem imputacji kulturowej w historii

Metafory genezy i rozwoju

Kulturowa „zasada nieoznaczoności”

Granice imputacji kulturowej w historii. Historia w kręgu hermeneutycznym

Idea metafory historiograficznej

O metaforze językowej

Nieklasyczne pojęcie metafory

Metaforyzowanie jako abstrahowanie i modelowanie

Logiczny schemat i sens retoryczny metafory

Funkcja heurystyczna metafory

Geneza i los metafory

Zadania epistemologii historii

Rozdział II • Spór o metafory we współczesnej historiografii francuskiej

Losy jednej metafory: „rewolucja”

Dygresja o metaforach rozwoju i genezy

Poznawcza funkcja metafor

O metaforze „rewolucji” — ciąg dalszy

Walka metafor we współczesnej historiografii francuskiej

Odświeżanie klasycznych metafor

Rewidowanie klasycznych metafor

Rozdział III • Powstanie historiografii modernistycznej

Uhistorycznianie ekonomii i ekonomizowanie historii

Ekonomia w sieci metafor historiograficznych

Ekonomizowanie historii. Twórcy historii gospodarczej: François Simiand i Ernest Labrousse

Historia cen — spór o metafory

Od umiarkowanego do skrajnego modernizmu

Apologeci kwantytatywnej historii: Pierre Chaunu i Emmanuel Le Roy Ladurie

Rozdział IV • Modernizm umiarkowany

Braudelowskie metaforyzowanie świata

Człowiek w systemie społecznym

Determinowanie w systemie globalnym

Uhistorycznianie przyrody w systemie społecznym Braudela

Niepełna globalność

Procesualny świat

Metafory umiarkowanego modernizmu

Scjentystyczne ujęcie kultury materialnej

Od geografii historycznej do ekologii historycznej

Antropologizowanie kultury materialnej

Kultura materialna a historia globalna

Kultura materialna jako infraekonomika

Między „rzeczami” a rzeczywistością myślową

Wymiar temporalny historiografii modernistycznej

Dwie przesłanki

Czas modernistów

Niewspółmierność metafor historiograficznych

Odwrót od perspektywy bezpośredniej antropomorfizacji

W poszukiwaniu metafory syntetyzującej

Bilans historiograficzny. Nouvelle histoire w wąskim sensie

Rozdział V • Powstanie niemodernistycznej historiografii

Antropologia historyczna

Badania nad mentalité

Zakończenie

Bibliografia

Summary

Indeks osób

Kontakt

Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Sp. z o.o.
Pl. Uniwersytecki 15
50-137 Wrocław
tel./faks 71 375 28 85
biuro@wuwr.com.pl
marketing@wuwr.com.pl

Zapisz się na newsletter