Nagroda Nobla jako symbol globalnych norm i idei społecznych

Maria Głowacka, Marcin Różycki, Jarosław Sadłocha, Elżbieta Stadtmüller
ISBN: 978-83-229-3499-9
Liczba stron: 344
Format: B5, oprawa broszurowa
Rok wydania: 2016
Cena: 43,00 PLN   

Nagroda Nobla mimo upływu lat nadal jest dla laureatów powodem do dumy. Oczekiwanie na werdykt oraz nierzadko towarzyszące mu kontrowersje wzbudzają wiele emocji w mediach oraz wśród opinii publicznej. Autorzy pokazują, jak Nagroda Nobla aspiruje do roli autorytetu w tworzeniu wartości i norm oraz jak wpływają na nią główne idee danej epoki. Omawiane w książce biografia Alfreda Nobla, historia Nagrody oraz idea postępu wskazują na wpływ wartości i dominujących w społeczeństwie poglądów na temat Nagrody. Możemy też dostrzec, że prawa człowieka zaczęły determinować wybór laureatów Pokojowej Nagrody Nobla, a werdykty dotyczące Nagrody Literackiej są inspirowane koncepcjami obecnymi w dyskursie intelektualnym. Książka przedstawia siłę autorytetu Nagrody i jej laureatów, eksponuje politykę i normatywną rolę Pokojowej Nagrody Nobla jako nośnika i promotora nowych idei i norm społecznych. Czytelnik otrzymuje pozycję bogatą w fakty dotyczące jednej z najpopularniejszych nagród, ale przede wszystkim inspirującą do przemyśleń o znaczeniu i wadze dyskursu społecznego.

  • Wprowadzenie
  • Introduction

Rozdział 1. Alfred Nobel i nagroda jego imienia — historia człowieka i jego dziedzictwa

  • „Mój dom jest moją pracą, a moja praca jest wszędzie” — życie i ideały Alfreda Nobla
  • „[…] tym, którzy w roku poprzedzającym przynieśli ludzkości największe korzyści” — ostatnia wola Nobla i jej spełnienie
    • Testament i walka o jego realizację
    • Wykonanie testamentu Nobla w praktyce

Rozdział 2. Historia nagród Nobla w świetle promowanych wartości i osiągnięć laureatów

  • Sukces nagród Nobla: znaczenie i problemy
  • Nagrody noblowskie i ich laureaci w liczbach
  • Uznanie i kontrowersje: przegląd nagród noblowskich i ich laureatów
    • Nagroda Nobla w dziedzinie fizyki, chemii, medycyny i fizjologii — „[...] tym, którzy dokonali najważniejszych odkryć, wynalazków i udoskonaleń”
    • Literacka Nagroda Nobla — „[…] tej osobie, która stworzyła wybitne, idealistyczne dzieło”
    • Orędownicy pokoju i Pokojowa Nagroda Nobla
    • Nobel w naukach ekonomicznych: uznanie dla pluralizmu dokonań i idei

Rozdział 3. Nagroda Nobla a społeczna rola nagród i ich proliferacji w procesie kształtowania norm i wartości społecznych

  • Autorytet a Nagroda Nobla
  • Rola nagród w procesie promowania norm i wartości społecznych
    • Wybrane funkcje nagród na przykładzie Nagrody Nobla
    • Proliferacja nagród na świecie i jej znaczenie społeczne a Nagroda Nobla

Rozdział 4. Idea postępu a Nagroda Nobla

  • Idea postępu pod koniec XIX wieku
    • Oświecenie
    • Wiek postępu
  • Alfred Nobel — człowiek swojego czasu
  • Postęp ludzkości i jego dylematy
    • Ewolucja idei postępu według J.B. Bury’ego
    • Rozbieżność perspektyw. Idea postępu według Nisbeta, Krasnodębskiego i Mazlisha
  • Nagroda Nobla jako symbol postępu ludzkości

Rozdział 5. Nagroda Nobla a idea badań podstawowych

  • Ewolucja idei badań podstawowych
  • Fundacja Nobla a idea badań podstawowych

Rozdział 6. Polityczne i normatywne aspekty oddziaływania Pokojowej Nagrody Nobla i jej laureatów w stosunkach międzynarodowych

  • Nagroda Nobla jako aktor stosunków międzynarodowych?
  • Wpływ Nagrody Nobla na kreowanie norm międzynarodowych i wyznaczenie rozwiązań problemów globalnych
  • Inicjatywy społeczno-polityczne noblistów i powoływanych przez nich instytucji
  • Polityczne oddziaływanie Nagrody Nobla w stosunkach międzynarodowych

Rozdział 7. Pokojowa Nagroda Nobla jako narzędzie promocji idei praw człowieka w świetle analizy postaci laureatek

  • Prawa kobiet w Europie: Jane Addams, Emily Green Balch, Alva Myrdal
  • Prawo do godności i prawo do wolności: Betty Williams i Mairead Corrigan, Matka Teresa, Aung San Suu Kyi
  • Prawa ludności rdzennej: Rigoberta Menchú Tum
  • Promocja ochrony środowiska: Wangari Maathai i Al Gore
  • Prawa równościowe kobiet z regionów rozwijających się: Shirin Ebadi, Ellen Johnson Sirleaf, Wangari Maathai, Leymah Gbowee, Tawakkul Karman
  • Prawo do rozwoju: Matka Teresa, Rigoberta Menchú Tum, Wangari Maathai
  • Prawa dzieci i prawo do edukacji: Shirin Ebadi, Malala Yousafzai, Kailash Satyarthi
  • Reakcje w krajach laureatek z lat 2003–2014
  • Podsumowanie

Rozdział 8. Literacka Nagroda Nobla a międzynarodowy dyskurs intelektualny

  • Literacka Nagroda Nobla: otwarte pytania o literaturę światową i kanon
  • Literacka Nagroda Nobla jako promocja pisarstwa kobiecego
  • Literacka Nagroda Nobla a popularyzacja autorów z krajów Europy Środkowej
  • Literacka Nagroda Nobla jako społeczno-polityczny manifest
  • Lokalnie: polska społeczna wiedza o noblistach w dziedzinie literatury

Rozdział 9. Społeczny odbiór Nagrody Nobla i noblistów

  • Noblowskie Centrum Pokoju w Oslo i Muzeum Noblowskie w Sztokholmie jako nośniki wartości
  • Kontrowersje związane z aktywnością noblistów w sferze politycznej oraz w dyskursie publicznym
    • Aktywność laureatów Pokojowej Nagrody Nobla w dyskursie politycznym: Desmond Tutu i Tenzin Gjaco — XIV Dalajlama
    • Aktywność laureatów Nagrody Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie nauk ekonomicznych w dyskursie medialnym: Paul Krugman i Joseph Stiglitz
    • Aktywność polityczna laureatów literackiej Nagrody Nobla: Günter Grass i Vidiadhar Surajprasad Naipaul
    • Aktywność polityczna laureatów Nagrody Nobla z nauk przyrodniczych w dyskursie politycznym: Albert Einstein i Linus Pauling
  • Społeczny odbiór Nagrody Nobla

Spis tabel
Bibliografia
Biogramy

Kontakt

Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Sp. z o.o.
Pl. Uniwersytecki 15
50-137 Wrocław
tel./faks 71 375 28 85
biuro@wuwr.com.pl
marketing@wuwr.com.pl

Zapisz się na newsletter