Prawo bankowe

Eugenia Fojcik-Mastalska (red.)
ISBN: 978-83-229-2992-6
Liczba stron: 300
Format: B5, oprawa broszurowa
Rok wydania: 2009
Nakład wyczerpany

Prawo bankowe jako przedmiot wykładów i zajęć pomocniczych, zarówno samodzielnych, jak i w ramach przedmiotu prawo fi nansowe (czy też prawo finansów publicznych), stanowi w miarę rozwoju instytucji rynku finansowego dział prawa coraz ważniejszy i ciekawszy, ale też coraz bardziej skomplikowany i specyficzny. Niniejsze opracowanie tej problematyki – pod względem szczegółowości i układu treści dostosowane do wymogów dydaktycznych na studiach prawniczych i administracyjnych – ma za zadanie ułatwić jej zrozumienie i przyswojenie. Celem są nie tylko potrzeby egzaminacyjne, ale i seminaryjne czy podyplomowe.

W podręczniku zachowano z poprzedzającego go skryptu Prawo bankowe w zarysie dobrze odbieraną przez zainteresowanych zwartość i przejrzystość omówienia, prezentowane są jednak szerzej te najważniejsze regulacje, które zawierają ustawy szczególne, zaliczane do działu prawa bankowego – oprócz regulacji podstawowych (ustawa Prawo bankowe z dnia 29 sierpnia 1997 r. i ustawa o Narodowym Banku Polskim również z 29 sierpnia 1997 r.). Uwzględniono ponadto – co oczywiste – dokonane w ostatnim czasie daleko idące zmiany w prawie bankowym. W kwestiach szczegółowych wskazano kierunki i materiały do dalszych, bardziej pogłębionych studiów.
W treści podręcznika wprowadzono podział na dwie części – publicznoprawną (rozdziały 1–10) i prywatnoprawną (rozdziały 11–14), zmieniono też nieco w porównaniu ze skryptem układ omawianych instytucji i podjęto niektóre trudniejsze wątki, najbardziej istotne dla obowiązującego stanu prawnego.
Autorami podręcznika są pracownicy Katedry Prawa Finansowego Uniwersytetu Wrocławskiego, specjalizujący się w problematyce prawa rynku finansowego, a zwłaszcza prawa bankowego. Tematyka poszczególnych rozdziałów odpowiada ich specjalizacji badawczej i zakresowi prowadzonych zajęć. Katedra Prawa Finansowego poleca zatem niniejszy podręcznik jako jedną z podstawowych pomocy dydaktycznych.


Eugenia Fojcik-Mastalska

  • Wykaz ważniejszych skrótów
    Wstęp


CZĘŚĆ I

Rozdział 1. Prawo bankowe w systemie prawa

  • Prawo bankowe jako dział prawa o charakterze kompleksowym
  • Związki prawa bankowego z podstawowymi gałęziami prawa
    • Prawo bankowe a prawo finansowe
    • Prawo bankowe a prawo cywilne
    • Prawo bankowe a prawo administracyjne i karne
  • Źródła prawa bankowego
    • Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
    • Ustawy
    • Akty podustawowe
  • Harmonizacja z prawem wspólnotowym

Rozdział 2. System bankowy

  • Pojęcie i zasady systemu bankowego
  • Kształtowanie się współczesnego systemu bankowego
  • Struktura systemu bankowego
    • Dwupoziomowość systemu bankowego
    • Relacje wewnątrzsystemowe
    • Niebankowe elementy systemu bankowego
  • Rodzaje banków

Rozdział 3. Narodowy Bank Polski jako centralny bank państwa

  • Istota i funkcje banku centralnego
  • Status prawny Narodowego Banku Polskiego
  • Cele i zadania ustawowe Narodowego Banku Polskiego
  • Organy Narodowego Banku Polskiego
    • Prezes
    • Rada Polityki Pieniężnej
    • Zarząd

Rozdział 4. Status prawny banków

  • Ustawowa definicja banku
  • Szczególne obowiązki ustawowe banków
  • Szczególne uprawnienia ustawowe banków

Rozdział 5. Tworzenie i organizacja banków

  • Ogólne zasady tworzenia banków
  • Zezwolenie na utworzenie banku oraz zezwolenie na rozpoczęcie działalności przez bank
  • Tworzenie za granicą banku przez bank krajowy oraz tworzenie oddziału banku zagranicznego w kraju
  • Tworzenie i organizacja banku państwowego
  • Tworzenie banków w formie spółek akcyjnych
  • Tworzenie banków spółdzielczych
  • Podejmowanie i prowadzenie działalności przez banki krajowe na terytorium państwa goszczącego oraz przez instytucje kredytowe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

Rozdział 6. Grupowanie, zrzeszanie, łączenie się i podział banków

  • Uwagi ogólne (wprowadzające)
    • Pojęcia związane z koncentracją gospodarczą przedsiębiorców na rynku finansowym i w sektorze bankowym
    • Źródła regulacji prawnych koncentracji gospodarczej w sektorze bankowym
  • Grupy bankowe
  • Reglamentacja obrotu akcjami lub udziałami banku
  • Łączenie się banków
    • Łączenie się bankowych spółek akcyjnych
    • Łączenie się banków spółdzielczych i banków państwowych
  • Zrzeszanie się banków
    • Dobrowolne zrzeszanie się banków
    • Obligatoryjne zrzeszanie się banków
  • Tworzenie i przystępowanie do izb gospodarczych oraz inne formy współpracy banków
    • Przystępowanie banków do izb gospodarczych
    • Inne formy współpracy między bankami

Rozdział 7. Postępowanie naprawcze, likwidacja i upadłość banku

  • Uwagi ogólne
    • Źródła prawa i cechy procedur sanacyjnych
    • Pojęcie i rodzaje sanacji banku
  • Postępowanie naprawcze
    • Sanacja autonomiczna
    • Sanacja komisaryczna
  • Zakończenie działalności banku
    • Wprowadzenie
    • Sanacja likwidacyjna poprzez przejęcie banku
    • Sanacja likwidacyjna poprzez nabycie przedsiębiorstwa upadłego banku
    • Likwidacja banku
    • Upadłość banku

Rozdział 8. Gospodarka finansowa banków

  • Uwagi ogólne (wprowadzające)
  • Fundusze własne banków i ich struktura
  • Wymogi w zakresie adekwatności kapitałowej i współczynnik wypłacalności
  • Limity koncentracji zaangażowań i próg koncentracji kapitałowej
  • Rezerwy tworzone przez banki

Rozdział 9. Nadzór bankowy w ramach nadzoru nad rynkiem finansowym

  • Nadzór bankowy w ustawie o nadzorze nad rynkiem finansowym
    • Uwagi wprowadzające
    • Cele i zakres nadzoru finansowego
    • Zadania Komisji Nadzoru Finansowego w zakresie sprawowania nadzoru zintegrowanego nad rynkiem finansowym
  • Pojęcie, cechy i cele nadzoru bankowego
    • Cele, zadania i funkcje nadzoru bankowego
    • Cechy nadzoru bankowego
    • Zakres podmiotowy nadzoru bankowego
    • Współdziałanie nadzorców jako zasada wykonywania nadzoru bankowego
  • Zakres przedmiotowy nadzoru bankowego
    • Czynności a zadania nadzoru bankowego
    • Charakter prawny uchwał Komisji Nadzoru Finansowego (norm ostrożnościowych)
  • Organizacja nadzoru bankowego
    • Modele organizacji nadzoru bankowego
    • Organizacja nadzoru bankowego w ramach zintegrowanego nadzoru nad rynkiem finansowym
    • Zasady finansowania nadzoru
  • Środki nadzoru bankowego
    • Klasyfi kacja środków nadzorczych
    • Zasady stosowania środków nadzoru bankowego
    • Charakter prawny środków nadzoru bankowego
  • Nadzór nad oddziałami instytucji kredytowych
  • Nadzór skonsolidowany
  • Nadzór uzupełniający nad konglomeratami finansowymi

Rozdział 10. System gwarantowania depozytów

  • Istota systemu gwarantowania depozytów
  • Status prawny i struktura organizacyjna Bankowego Funduszu Gwarancyjnego
  • Obowiązkowy system gwarantowania depozytów
  • Działalność pomocowa
  • Działalność kontrolno-analityczna


CZĘŚĆ II

Rozdział 11. Czynności bankowe jako instytucja prawa bankowego

  • Pojęcie i katalog czynności bankowych
  • Czynności bankowe a działalność bankowa
  • Rola i znaczenie czynności bankowych jako instytucji prawa bankowego
  • Usługi finansowe w Unii Europejskiej a czynności bankowe
  • Outsourcing bankowy
  • Sankcje za wykonanie czynności bankowych bez zezwolenia

Rozdział 12. Czynności bankowe zastrzeżone dla banków (sensu stricto)

  • Przyjmowanie wkładów pieniężnych płatnych na żądanie lub z nadejściem oznaczonego terminu oraz prowadzenie rachunków tych wkładów
    • Rodzaje rachunków bankowych
    • Umowa rachunku bankowego
    • Umowa rachunku oszczędnościowego
  • Prowadzenie innych rachunków bankowych
  • Rachunek powierniczy
  • Udzielanie kredytów
    • Kredyt w ujęciu prawnym i ekonomicznym
    • Rodzaje kredytów
    • Wniosek kredytowy i decyzja kredytowa
    • Umowa kredytu
    • Zdolność kredytowa
    • Formy udostępniania środków pieniężnych w ramach umowy kredytu
    • Kredyt bankowy jako kredyt konsumencki
  • Udzielanie i potwierdzanie gwarancji bankowych oraz otwieranie i potwierdzanie akredytyw
    • Gwarancja bankowa
    • Potwierdzenie gwarancji bankowej
    • Akredytywa
  • Emitowanie bankowych papierów wartościowych
  • Przeprowadzanie bankowych rozliczeń pieniężnych
  • Wydawanie instrumentu pieniądza elektronicznego
  • Wykonywanie innych czynności przewidzianych wyłącznie dla banków w odrębnych ustawach

Rozdział 13. Czynności bankowe niezastrzeżone dla banków

  • Konsekwencje wprowadzenia katalogu czynności bankowych niezastrzeżonych dla banków
  • Wybrane czynności bankowe niezastrzeżone dla banków (sensu largo)
    • Pożyczka bankowa
    • Prowadzenie przez banki skupu i sprzedaży wartości dewizowych
    • Wykonywanie przez banki operacji przy użyciu kart płatniczych
  • Działalność bankowa wykonywana przez podmioty inne niż banki (tzw. parabanki)
    • Spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe
    • Instytucje pieniądza elektronicznego
    • Pracownicze kasy zapomogowo-pożyczkowe

Rozdział 14. Ochrona prawna konsumenta w obrocie bankowym

  • Uwagi ogólne
  • Samoregulacja w sektorze bankowym a sytuacja klienta (konsumenta) usług bankowych
  • Swoboda umów w kształtowaniu treści umów bankowych
    • Pojęcie i znaczenie wzorców umownych w praktyce bankowej
    • Bankowe wzorce umowne a niedozwolone klauzule umowne
    • Swoboda umów a przepisy ustalające tzw. minimalne wymagania co do treści umowy
  • Obowiązki informacyjne banku
    • Obowiązki informacyjne banku wobec klienta w ustawie Prawo bankowe
    • Obowiązki informacyjne banku wobec konsumentów w ustawach konsumenckich
    • Skutki niedochowania obowiązków informacyjnych przez bank wobec konsumentów
  • Konsumenckie prawo do odstąpienia od umowy w zakresie świadczenia usług bankowych oraz inne szczególne uprawnienia konsumentów
  • „Ochrona instytucjonalna” praw i interesów konsumentów w obrocie bankowym

Kontakt

Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Sp. z o.o.
Pl. Uniwersytecki 15
50-137 Wrocław
tel./faks 71 375 28 85
biuro@wuwr.com.pl
marketing@wuwr.com.pl

Zapisz się na newsletter