Granice integracji. Religijność Żydów wrocławskich w drugiej połowie XIX wieku (1854–1890)

Agata Rybińska
ISBN: 978-83-229-3556-9
Liczba stron: 264
Format B5, oprawa twarda
Rok wydania: 2017
Cena: 49,00 PLN   

Język religijny i praktyki religijne to niewątpliwie dwa zasadnicze wyznaczniki odrębności niemieckich Żydów w XIX wieku. Ograniczały one integrację żydowskiej mniejszości z chrześcijańskimi współobywatelami, dlatego też została podjęta próba analizy wybranych tekstów religijnych z tego okresu. Należą do nich pisma związanych z Breslau rabinów i nauczycieli – przedstawicieli ruchu Wissenschaft des Judentums, ich mowy okolicznościowe, modlitewniki, podręczniki, artykuły naukowe i prasowe, sprawozdania z działalności edukacyjnej, a także inskrypcje nagrobne z najstarszych pól na cmentarzu żydowskim przy ul. Ślężnej. Źródła te odzwierciedlają językowy obraz świata oraz częściową akulturację językową wrocławskich Żydów. Priorytetem pozostało dla nich zachowanie żydowskiej tożsamości, a religia, język religijny, liturgia oraz praktyki religijne wyznaczały na ogół nieprzekraczalne granice integracji.

Podziękowania
Wstęp
Środowisko Żydów wrocławskich
Stan badań
Źródła
Problemy, metody i perspektywy badawcze
Wyjaśnienia terminologiczne
Rozdział I. Oświeceniowe przesłanki edukacji: między daat a Bildung, czyli między wiedzą religijną a koniecznością nowoczesnego kształcenia
Model człowieka: religijny i wykształcony
Chochma, daat i bina, czyli mądrość, wiedza i poznanie  • Bildung i Wissen­schaft, czyli kształcenie i nauka
Wychowanie i kształcenie dzieci
Szkoły i edukacja w duchu pohaskalowym  • Leitfaden… — o literaturze re­ligijnej dla dzieci i młodzieży  • „Nie ma zawodu dla żydowskich có­rek?”  • Córki, żony, matki... i kapłanki, kobiety czynu i pióra
W duchu Wissenschafts des Judentums, czyli w duchu naukowej wiedzy o judaizmie
Żydowskie Seminarium Teologiczne  • Czasopisma Żydowskiego Semina­rium Teologicznego  • Manuel Joël i jego kazania
Bildung dla daat. Podsumowanie
Rozdział II. Kult w świetle tekstów modlitewnych
O„konieczności reform” Geigera i„problemie kultu” Joëla
Wyzwania dwujęzyczności — Seder tefila Joëla
Obraz Boga  • Obraz człowieka  • Inne wierzenia i praktyki
Śpiewniki kantorów— kurioza językowe
Kol nidre  • Vorbeterschule  • Breslauer Synagogengesänge •  Śpiewniki tenorów
Modlitewniki dla kobiet a germanizacja języka
Beit Jaakow Miro  • Hanna Freunda  • Żydowskie kobiety w świetle tekstów modlitewnych
Reforma religijna a sytuacja społeczna. Podsumowanie
Rozdział III. W obliczu śmierci
Formy i symbolika nagrobków
Język i formularz inskrypcji
Imiona i nazwiska
Imiona ludzi i Boga  • Nazwiska — żydowskie czy niemieckie?
Tytuły w inskrypcjach nagrobnych
Toponimy: o niejednorodności gminy
Chronologia: nie tylko czas święty
Obraz świata  
Człowiek istotą nieśmiertelną  • Ze świata doczesnego do przyszłego  • Bóg i aniołowie
Ku akulturacji. Podsumowanie
Zakończenie.  Pomiędzy ortodoksją a liberalizmem
Aneks 1: Notki biograficzne wrocławskich rabinów, nauczycieli i kantorów
Aneks 2: Plan modlitewnika Abrahama Geigera
Aneks 3: Hebraizmy w modlitewnikach Heinricha Miro i Jacoba Freunda
Aneks 4: Onomastyka nagrobna
Skróty
Bibliografia
Spis ilustracji
Zusammenfassung
Indeks

Kontakt

Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Sp. z o.o.
Pl. Uniwersytecki 15
50-137 Wrocław
tel./faks 71 375 28 85
biuro@wuwr.com.pl
marketing@wuwr.com.pl

Zapisz się na newsletter