Filozofia Hermanna Cohena: estetyka w systemie krytycznego idealizmu

Beata Trochimska-Kubacka

Książka stanowi przybliżenie polskiemu czytelnikowi koncepcji estetycznej wybitnego neokantysty H. Cohena, pozwala także na nowo zobaczyć jego wkład w filozofię kultury. Koncepcji Cohena należy przypisać sformułowanie podstaw neokantowskiego modelu filozofii kultury, modelu podjętego w myśli Natorpa i Cassirera. Cohen rozwijał współczesną ideę symultaniczności sfer kultury,  jednak dzięki transcendentalnym podstawom nie popadł on przy tym w relatywizm. W odróżnieniu od Kanta oprócz rozumu teoretycznego i praktycznego wyodrębnił trzeci typ spontaniczności świadomości złączony ze sferą sztuki i estetyki. Opierając estetyczną świadomość na czystym odczuwaniu, wyszedł poza wąskie pojęcie świadomości w sensie formalno-logicznego racjonalizmu, w jego koncepcji uczucie określiło sobą niezależny kierunek świadomości, sferze emotywnej przypisana została swoista „logika”. Cohenowska estetyka pomyślana została obok nauki i etyki jako trzecia część filozofii systematycznej, analiza jej podstawowych założeń, związków z systemem i  koncepcji sztuki jest głównym przedmiotem  książki.


Wprowadzenie
Neokantyzm marburski — uwagi wstępne i stan badań
Rozdział 1. Neokantyzm marburski — ogólna charakterystyka
1.1. Podstawowe założenia filozofii nauki w ujęciu Cohena i szkoły marburskiej
1.2. Neokantyzm marburski a filozofia kultury
Rozdział 2. Historycznoteoretyczny kontekst estetyki Cohena — niemiecka myśl
estetyczna XVIII i XIX wieku
2.1. Rola i znaczenie niemieckiej myśli estetycznej
2.2. Zarys podstawowych koncepcji niemieckiej estetyki filozoficznej i teorii
sztuki
Rozdział 3. Estetyka a system w ujęciu Cohena
3.1. Pojęcie systemu
3.2. Ugruntowanie estetyki w ramach systemu i zadania estetyki na podstawie Asthetik des reinen Gefuhls Cohena
3.2.1. Związki logiki i estetyki
3.2.2. Związki etyki i estetyki
3.2.3. Estetyka a historia i teoria sztuki
Rozdział 4. Stanowisko Cohena wobec transcendentalnych fundamentów estetyki
Kanta
4.1. Kwestia teleologii
4.2. Pojęcie estetycznej celowości i estetycznego uczucia
4.3. Piękno jako symbol dobra
4.4. Pojęcie wzniosłości
4.5. Ideał piękna a idea normy
4.6. Piękno „wolne” i „zależne”
Rozdział 5. Problem świadomości estetycznej — rekonstrukcja i analiza
5.1. Świadomość estetyczna i estetyczna prawidłowość
5.1.1. Przejście od pojęcia smaku do pojęcia świadomości estetycznej
5.1.2. Estetyczna prawidłowość a jedność sztuki
5.1.3. Problem możliwości świadomości estetycznej i jej ugruntowania
5.1.4. Historyczna geneza problemu świadomości estetycznej w ujęciu Cohena
5.1.5. Czystość estetycznego odczuwania i pojęcie uświadomienia
5.2. Konstytucja świadomości estetycznej w ramach systematycznej metodyki
5.2.1. Zagadnienie konstytucji świadomości
5.2.2. Kwestia jedności świadomości estetycznej
Rozdział 6. Czyste odczuwanie i pojęcie piękna
6.1. Czyste uczucie jako realizacja idei ludzkości
6.2. Pojęcie piękna — korelacja momentów wzniosłości i humoru
6.3. Obiektywizacja czystego odczuwania w dziele sztuki
6.4. Systematyczna psychologia i problem jedności kultury
Rozdział 7. Oddziaływanie estetyki i filozofii kultury Cohena
7.1. Recepcja myśli estetycznej Cohena
7.2. Związki filozofii kultury Cassirera z myślą neokantyzmu i Cohena
7.3. Kwestia aktualności estetyki Cohena
Zakończenie
Bibliografia
Summary
Indeks osob

Kontakt

Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Sp. z o.o.
Pl. Uniwersytecki 15
50-137 Wrocław
tel./faks 71 375 28 85
biuro@wuwr.com.pl
marketing@wuwr.com.pl

Zapisz się na newsletter