Sytuacja prawna przedsiębiorstwa w prawie Unii Europejskiej dotyczącym pomocy państwa

Łukasz Stępkowski
ISBN: 978-83-229-3694-8
Liczba stron: 532
Rok wydania: 2020
Cena: 21,00 PLN   

Publikacja dotyczy kwestii procedur kontroli pomocy państwa (pomocy publicznej), o której mowa w art. 107 TFUE. Zawiera omówienie pojęć „przedsiębiorstwa” oraz „pomocy państwa”, postępowań związanych z pomocą publiczną przed Komisją Europejską, Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a także postępowań przed polskimi sądami i organami administracyjnymi, a także zagadnienia odzyskiwania pomocy państwa. Centralnym zagadnieniem dla pracy jest pozycja procesowa przedsiębiorstwa (w tym beneficjenta pomocy) w procedurze kontroli pomocy państwa. Publikacja przeznaczona jest dla praktyków zajmujących się tematem pomocy państwa oraz dla organów stosujących prawo pomocy publicznej, odnosząc się do wielu orzeczeń Sądu oraz Trybunału Sprawiedliwości, jak również do praktyki decyzyjnej Komisji Europejskiej

  • Wykaz skrótów i skrótowców
  • Wprowadzenie

I. Zagadnienia materialnoprawne

  • Definicje i pojęcie „pomocy państwa” dla przedsiębiorstw
    • Kwestia definicji legalnej
    • Pojęcie pomocy państwa w orzecznictwie TSUE i wybranych poglądach doktryny
    • Pomoc państwa a „pomoc publiczna”
    • Właściwości środka pomocy państwa
      • Pomoc państwa jako obiektywne pojęcie prawne
      • Sposób przyznawania pomocy państwa i klasyfikacje pomocy
      • Moment zaistnienia pomocy państwa
  • Przesłanki zaistnienia pomocy państwa
    • Korzyść nieuzyskana w normalnych warunkach rynkowych
      • Pojęcie korzyści
      • Przykłady „korzyści” w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE
      • Propozycja zakresu normowania dla „korzyści” w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE
      • Wyłączenia z zakresu normowania pojęcia korzyści w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE
      • Nierynkowy charakter korzyści w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE i jego ocena
    • Przedsiębiorstwo i produkcja towarów a środki pomocy państwa
      • Pojęcie przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE
      • Działalność niebędąca działalnością gospodarczą
      • Pojęcie towarów i ich produkcji na potrzeby art. 107 ust. 1 TFUE
    • Możliwość przypisania środka pomocy państwu członkowskiemu
      • Pojęcie możliwości przypisania środka i treść pojęcia „państwo członkowskie”
      • Przesłanki możliwości przypisania działania przedsiębiorstwa państwu członkowskiemu
      • Kwestia braku alternatywnego charakteru przesłanki możliwości przypisania środka państwu
    • Zaangażowanie zasobów będących we władztwie państwa członkowskiego
      • Koncepcja „użycia zasobów państwowych”
      • Finansowanie systemów danin publicznych a zasoby państwowe
    • Selektywność
      • Pojęcie selektywności
      • Sposób badania selektywności
      • Podziały selektywności
    • Możliwość zakłócenia konkurencji
      • Pojęcie zakłócenia lub zagrożenia zakłócenia konkurencji
      • Wymagany stopień ryzyka zakłócenia konkurencji
    • Możliwość wpływu na wymianę handlową między państwami członkowskimi
      • Pojęcie wpływu na wymianę handlową między państwami członkowskimi
      • Konieczny stopień wpływu na wymianę handlową między państwami członkowskimi
      • Zawiadomienie w sprawie pojęcia pomocy państwa i praktyka decyzyjna Komisji w przedmiocie czysto lokalnego charakteru pomocy
      • Ocena poglądów KE w przedmiocie wpływu na wymianę handlową między państwami członkowskimi
    • Zasada de minimis
    • Normy szczególne prawa Unii Europejskiej a pomoc państwa
    • Istnienie pomocy państwa a zgodność z rynkiem wewnętrznym — wzmianka

II. Źródła uprawnień procesowych przedsiębiorstwa w prawie pomocy państwa

  • Źródła uprawnień procesowych przedsiębiorstwa w prawie pomocy państwa w ogólnym znaczeniu
    • Zasada skuteczności prawa Unii Europejskiej
      • Skuteczność w prawie Unii
      • Zasada skuteczności i jej zastosowania
      • Zasada skuteczności a pomoc państwa
    • Prawa podstawowe w prawie Unii Europejskiej
      • Status praw podstawowych w prawie Unii
      • Sposób zastosowania praw podstawowych w prawie Unii
      • Zasada skutecznej ochrony sądowej ze szczególnym uwzględnieniem prawa do obrony
      • Prawo do dobrej administracji
      • Prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, domu i komunikowania się
      • Zagadnienie stosowania EKPC w kontekście pomocy państwa
    • Obowiązek uzasadnienia aktu prawa Unii
    • Zasada ochrony uzasadnionych oczekiwań
    • Zasada pierwszeństwa
  • Źródła w ścisłym znaczeniu dla uprawnień procesowych przedsiębiorstwa . . . . . . 231
    • Artykuł 108 ust. 3 zdanie trzecie TFUE
      • Skutek bezpośredni art. 108 ust. 3 zd. 3 TFUE
      • Zagadnienie „subiektywnego” skutku horyzontalnego art. 108 ust. 3 zd. 3 TFUE
      • Podmiot uprawniony do powołania się na art. 108 ust. 3 zd. 3 TFUE
      • Podmiot powołany do bezpośredniego stosowania art. 108 ust. 3 zd. 3 TFUE
      • Dyspozycja normy wynikającej z art. 108 ust. 3 zd. 3 TFUE w zw. z art. 107 ust. 1 TFUE
    • Status strony zainteresowanej w rozumieniu art. 108 ust. 2 TFUE
      • Status strony zainteresowanej w prawie pierwotnym i wtórnym
      • Uprawnienia procesowe strony zainteresowanej wynikające z art. 108 ust. 2 TFUE
      • Uprawnienia procesowe strony zainteresowanej wynikające z rozporządzenia nr 2015/1589

III. Postępowania ustanowione w prawie Unii Europejskiej dotyczącym pomocy państwa

  • Postępowanie prowadzone przez Komisję Europejską
    • Przedmiot postępowania prowadzonego przez Komisję
    • Status uczestnictwa przedsiębiorstwa w postępowaniu prowadzonym przez Komisję w ogólności
    • Status uczestnictwa przedsiębiorstwa — adresata decyzji w postępowaniach incydentalnych prowadzonych przez Komisję w ramach kontroli pomocy państwa
    • Windykacja pomocy w wyniku postępowania prowadzonego przez Komisję
    • Przedawnienie, obliczanie terminów oraz możliwość cofnięcia i korekty decyzji przez Komisję
  • Postępowania przed Sądem i Trybunałem Sprawiedliwości
    • Właściwość TSUE w sprawach dotyczących pomocy państwa
      • Właściwość rzeczowa
      • Wymóg zastępstwa procesowego
      • Kontradyktoryjność postępowania, wymogi i wnoszenie pism procesowych, środki dowodowe, obliczanie terminów
      • Interwencja
    • Skarga o stwierdzenie nieważności
      • Akt zaskarżalny
      • Przesłanki dopuszczalności skargi o stwierdzenie nieważności
      • Zarzuty, które mogą być podniesione w ramach skargi o stwierdzenie nieważności
      • Zakres i efekty stwierdzenia nieważności
      • Wniosek o wykonanie nieograniczonego prawa orzekania na podstawie art. 8 ust. 6 rozporządzenia nr 2015/1589 w zw. z art. 261 TFUE
    • Zarzut niezgodności z prawem
    • Skarga na bezczynność
    • Skarga o odszkodowanie
      • Przesłanki dopuszczalności skargi o odszkodowanie i relacja do innych skarg
      • Przesłanki zasadności skargi o odszkodowanie i efekty uwzględnienia skargi
      • Skarga o odszkodowanie z tytułu naruszenia rozsądnego terminu trwania postępowania
      • Przykłady odpowiedzialności odszkodowawczej Unii w kontekście pomocy państwa
    • Orzekanie o zawieszeniu wykonania aktu i innych środkach tymczasowych
    • Odwołanie od orzeczenia Sądu do Trybunału Sprawiedliwości
      • Przesłanki dopuszczalności odwołania
      • Przesłanki zasadności odwołania
      • Sposób orzekania w przedmiocie odwołania przez Trybunał
    • Pytanie prejudycjalne a uprawnienia procesowe przedsiębiorstwa
      • Obowiązek zadania pytania prejudycjalnego — pytania sądu, którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu
      • Obowiązek zadania pytania prejudycjalnego — pytania o ważność normy prawa wtórnego
      • Obowiązek zadania pytania prejudycjalnego — orzekanie przez sąd krajowy o środkach tymczasowych na podstawie art. 267 TFUE
      • Modyfikacje stosowania instytucji pytania prejudycjalnego w kontekście pomocy państwa — linia orzecznicza TWD Deggendorf i jej mankamenty koncepcyjne
      • Pytanie prejudycjalne a opinie KE w przedmiocie pomocy 

IV. Prawo polskie w zakresie prawa Unii dotyczącego pomocy państwa

  • Ustawa o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej
    • Zagadnienie roli ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej dla przedsiębiorstwa
    • Przedsiębiorstwo a normy u.s.p.p. w przedmiocie windykacji pomocy
    • Uprawnienie beneficjenta do bycia poinformowanym w przedmiocie notyfikacji pomocy na podstawie u.s.p.p
    • Podjęcie działania przez Prezesa UOKiK
  • Polskie normy prawa prywatnego materialnego mogące posłużyć do realizacji uprawnień procesowych przedsiębiorstwa w sprawie dotyczącej pomocy państwa
    • Nieważność środka pomocy w formie czynności prawnej a art. 58 § 1 k.c. i art. 3531 k.c.
    • Zarzut beneficjenta oparty na art. 5 k.c. a pomoc państwa udzielona niezgodnie z prawem
    • 2Pomoc państwa naruszająca art. 108 ust. 3 zd. 3 TFUE a czyny nieuczciwej konkurencji
    • Artykuł 439 k.c. jako podstawa sprzeciwienia się przyznaniu pomocy niezgodnej z prawem
    • Odpowiedzialność odszkodowawcza beneficjenta
    • Odpowiedzialność odszkodowawcza państwa członkowskiego
  • 3Polskie normy prawa prywatnego procesowego mogące posłużyć do realizacji uprawnień procesowych przedsiębiorstwa w sprawie dotyczącej pomocy państwa
    • Powództwo o ustalenie
    • Możliwość powództwa o przepadek na podstawie art. 412 k.c. w zw. z art. 108 ust. 3 zd. 3 TFUE
    • Współuczestnictwo państwa członkowskiego i beneficjenta w procesie
    • Orzekanie w przedmiocie zabezpieczenia
  • Polskie normy procedury administracyjnej i sądowo-administracyjnej
    • Status strony w postępowaniu administracyjnym (podatkowym) i uprawnienia z tym związane
    • Skarga do sądu administracyjnego
  • Wytworzenie środka prawnego w sytuacji luki rzeczywistej w prawie krajowym (Unibet oraz Kanatami)

Zakończenie

  • Wnioski de lege lata
  • Wnioski de lege ferenda

Bibliografia

Kontakt

Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Sp. z o.o.
Pl. Uniwersytecki 15
50-137 Wrocław
tel./faks 71 375 28 85
biuro@wuwr.com.pl
marketing@wuwr.com.pl

Zapisz się na newsletter