Rozwój psychiczny człowieka w ciągu całego życia

Zbigniew Łoś
ISBN: 978-83-229-3145-5
Liczba stron: 564
Format: B5, oprawa twarda
Rok wydania: 2010
Nakład wyczerpany
Darmowy e-book!

Tematem ukazującej się w serii Prace Psychologiczne publikacji jest rozwój psychiczny człowieka, ze szczególnym uwzględnieniem rozwoju w dorosłości. W przyjętej przez autora koncepcji wyodrębniono cztery warstwy psychiki (witalności, adaptacji, upodmiotowienia i uduchowienia). Przyjęto, iż rozwój psychiczny człowieka przebiega w czterech okresach życia, nazwanych dzieciństwem, młodością, dojrzałością i starością. W publikacji przedstawiono również analizę społecznych uwarunkowań rozwoju człowieka z perspektywy koncepcji przywiązania, koncepcji pozycji dziecka w rodzinie oraz koncepcji socjalizacji. W końcowych rozdziałach zanalizowane zostały procesy kształtowania się wzorców adaptacji, stylu życia i światopoglądu człowieka. W Zakończeniu przedstawiono zarys programu badawczego, który umożliwi konfrontację przedstawionej przez autora koncepcji z danymi empirycznymi.

  • Wprowadzenie

 

Część I. Progresywne zmiany organizacji psychicznej

Rozdział I. Jak nauki społeczne „zagubiły” i odnalazły naturę ludzką

  • Zmiany teoretyczne w filozofii nauki i ich wpływ na psychologię
  • Spór w psychologii o znaczenie czynników biologicznych i środowiskowych
  • Problem podmiotowości i duchowości człowieka
  • Podsumowanie

Rozdział II. Złożoność psychiki człowieka

  • Problem psychofizyczny
  • Wielowarstwowość psychiki w świetle piśmiennictwa
  • Funkcje psychiki z perspektywy ewolucyjnej
  • Warstwowy model psychiki

Rozdział III. Przebieg rozwoju psychicznego człowieka w ciągu całego życia

  • Teoretyczne korzyści i trudności stosowania perspektywy life-span
    • Wielokierunkowość zmian rozwojowych
    • Uwarunkowania rozwoju według perspektywy life-span
  • Stadia rozwoju psychicznego człowieka w ciągu całego życia
    • Okresy rozwoju w koncepcji Erika Eriksona
    • Ery życia w koncepcji Daniela Levinsona
    • Stadia rozwoju umysłowego dorosłych w teoriach postpiagetowskich
  • Ile okresów ma rozwój dorosłych

Rozdział IV. Kształtowanie się rozwoju psychicznego — powstawanie zmiany rozwojowej

  • Psychika w relacjach z organizmem i środowiskiem — jak w psychologii opisuje się uwarunkowania rozwoju psychicznego
  • Źródła zmian rozwojowych w wybranych koncepcjach rozwoju psychicznego
    • Koncepcja Piageta
    • Koncepcja Eriksona
    • Koncepcja Dąbrowskiego
    • Podsumowanie analizy
  • Zmiana rozwojowa jako szczególny wynik procesu twórczego
    • Zarys modelu kreowania zmiany w procesie rozwoju
    • Problemy operacjonalizacji modelu kreowania zmiany rozwojowej
  • Zadanie jako sposób kształtowania własnej aktywności przez podmiot
  • Podsumowanie

Rozdział V. Kształtowanie się rozwoju psychicznego — proces formułowania zadań

  • Skutki aktywności zadaniowej
  • Klasyfikacje i sposoby charakteryzowania zadań
  • Wynikanie zadania z sytuacji podmiotu
  • Formułowanie zadania przez podmiot
  • Charakterystyka i uwarunkowania faz aktywności zadaniowej
    • Proces orientacji w sytuacji
    • Proces formułowania zadania
    • Proces realizacji zadania
    • Charakterystyka organizacji doświadczeń
  • Podsumowanie

Rozdział VI. Przejawy progresji rozwojowej aspektów organizacji psychicznej nadających kierunek aktywności

  • Aspekty charakterystyki organizacji psychicznej
  • Progresywne zmiany aktywności zadaniowej w ciągu życia
  • Progresja rozwojowa w zakresie potrzeb
    • Od potrzeb niższych do wyższych
    • Potrzeby duchowe
  • Progresja rozwojowa aspektu ewaluatywnego organizacji psychicznej
  • Wartości jako idee inspirujące progresję rozwojową podmiotu
    • Wartości subiektywne czy obiektywne
    • Wartości z perspektywy subiektywnej
    • Wartości z perspektywy społeczno-kulturowej
    • Koncepcja Shaloma Schwartza
    • Wpływ wartości na zachowanie
    • Wartości a rozwój organizacji doświadczeń indywidualnych

Rozdział VII. Czy możliwy jest syntetyczny opis organizacji psychicznej

  • Zmiany progresywne w aspekcie intelektualnym
  • Zmiany progresywne aspektu tożsamościowego organizacji psychicznej
  • Zintegrowana charakterystyka organizacji psychicznej

 

Część II. Od doświadczeń interpersonalnych do światopoglądu

Rozdział VIII. Przywiązanie jako podstawa związków międzyludzkich

  • Główne pojęcia koncepcji przywiązania w ujęciu Johna Bowlby’ego
  • Zachowania matki a wzorzec przywiązania u dziecka
    • Koncepcja Ainsworth: od „bezpiecznej bazy” do „matczynej wrażliwości”
    • Klasyfikowanie wzorców przywiązania przez Ainsworth
    • Rozszerzenie klasyfikacji przywiązania
  • Znaczenie uwarunkowań biologicznych w przywiązaniu

Rozdział IX. Kontynuacja przywiązania do wieku dorosłego

  • Przywiązanie czy dziecięca zależność
  • Problem liczby obiektów przywiązania
  • Ile systemów behawioralnych składa się na więzi międzyludzkie
  • Jak wyodrębniać wzorce przywiązania u dorosłych
  • Co jest podstawą różnic w przywiązaniu dorosłych
    • Style przywiązania w dorosłości według Bartholomew i Horowitza
    • Dwuwymiarowy model przywiązania Shavera i współpracowników
    • Własna propozycja klasyfikacji przywiązania
  • Międzypokoleniowa transmisja przywiązania
  • Podsumowanie — znaczenie koncepcji przywiązania w psychologii rozwojowej

Rozdział X. Czy wzorzec relacji dziecka w rodzinie jest kontynuowany poza rodziną — trzy koncepcje

  • Koncepcja Marii Porębskiej
    • Pierwsze związki człowieka z otoczeniem
    • Zajmowanie pozycji w rodzinie
    • Rozwój związków poza rodziną
    • Ukierunkowanie aktywności podmiotu
  • Koncepcja Judith Rich Harris
    • Socjalizacja dzieci w grupie według Harris
  • Znaczenie indywidualnych kontaktów dziecka poza rodziną
  • Zagadnienie kontynuacji wzorca relacji człowieka z otoczeniem w omawianych koncepcjach

Rozdział XI. Wzorce adaptacji osób dorosłych

  • Kategoryzacje zaburzeń osobowości
  • Wybrane koncepcje zaburzeń osobowości
    • Koncepcje akcentujące uwarunkowania środowiskowe
    • Koncepcje uwzględniające uwarunkowania biologiczne
  • Wychodząc poza kategorie psychiatryczne: style osobowości
    • Kontekstualne ujęcie stylów osobowości — Ivey i Ivey
    • Transformacja od zaburzenia do stylu osobowości — koncepcja Sperry’ego
    • Przywiązanie i rozwojowe style osobowości — Lyddon i Sherry
  • Własna klasyfikacja wzorców adaptacji ludzi dorosłych

Rozdział XII. Indywidualny styl życia

  • Wolny wybór nie jest fikcją semantyczną
    • Alternatywa dla homunkulusa
    • Nieoczekiwane wnioski z badań genetyki behawioralnej
  • Historyczne korzenie pojęcia „styl życia”
    • Styl życia z perspektywy aktywności zadaniowej
    • Zagadnienie klasyfikacji stylów życia
  • Poza wzorce gatunkowe i adaptacyjne: czy istnieje progresywny styl życia
  • Założenia konstrukcyjne własnego kwestionariusza „Style Życia”

Rozdział XIII. Światopogląd i jego funkcje

  • Światopogląd w piśmiennictwie
  • Struktura treściowa światopoglądu
    • Wierzenia religijne i quasi-religijne
    • Wierzenia antropologiczne
    • Wierzenia paranormalne
    • Przekonania społeczno-polityczne
  • Własna klasyfikacja przekonań społeczno-politycznych
  • Funkcje wierzeń światopoglądowych
  • Neuropsychiczna geneza światopoglądu
  • Socjalizacja wierzeń światopoglądowych

Zakończenie

Bibliografia

Summary

Spis rysunków

Spis tabel

Indeks rzeczowy

Kontakt

Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Sp. z o.o.
Pl. Uniwersytecki 15
50-137 Wrocław
tel./faks 71 375 28 85
biuro@wuwr.com.pl
marketing@wuwr.com.pl

Zapisz się na newsletter