Między romantyzmem a modernizmem. Twórczość kompozytorska Jana Ignacego Paderewskiego

Bogusław Raba
ISBN: 978-83-229-3113-4
Liczba stron: 268
Format: B5, oprawa broszurowa
Rok wydania: 2010
Nakład wyczerpany
Cena: 19,00 PLN   

Książka Bogusława Raby Między romantyzmem a modernizmem. Twórczość kompozytorska Ignacego Jana Paderewskiego ukazała się w serii Musicologica Wratislaviensia i stanowi pierwszą monografię działalności kompozytorskiej twórcy Fantazji polskiej. Autor analizuje w swojej pracy ślady, jakie w muzyce europejskiej przełomu romantyzmu i modernizmu pozostawiła twórczość Paderewskiego. Bogusław Raba, wykorzystując bogaty materiał źródłowy, zweryfikował znacznie zniekształcony w historycznej recepcji obraz dorobku polskiego kompozytora, pianisty i polityka.

  • Wprowadzenie
  • Wykaz skrótów

Rozdział I: Zagadnienia wstępne

  • Postawienie problemów
    • Dzieło i twórczość
    • Między romantyzmem a modernizmem (kontekst historiozoficzny)
    • Paroles - langue (kontekst stylokrytyczny)
    • Społeczno-narodowy wymiar twórczości (kontekst funkcjonalny)
  • Charakterystyka źródeł
  • Stan badań
  • Periodyzacja twórczości

Rozdział II: Wczesna twórczość romantyczna: między historyzmem a folkloryzmem (1876-1884)

  • Kompozytorska wykładnia historyzmu naiwnego
  • Od salonowej konwencji do liryki osobistej - wczesna miniatura instrumentalna
  • Folklor w duchu narodowym: Tańce polskie (Danses polonaises) op. 5 i op. 9
  • Cztery pieśni (Vier Lieder) op. 7 - w kręgu chopinowsko-moniuszkowskiej tradycji
  • Wokół romantycznej topiki - między Schumannowskim Charakterstück a Lisztowską programowością
  • Studium pianistyki i pierwsza realizacja idei romantisches Hauptwerk - Wariacje i fuga a-moll (Variations et fugue a-moll) op. 11
  • Między folklorem źródłowym a salonową stylizacją. Folklor w duchu narodowym czy salonowa musique orientale? Album tatrzańskie (Tatra-Album) op. 12
  • W okowach berlińskiego akademizmu - utwory kameralne i orkiestrowe

Rozdział III: Dojrzała twórczość romantyczna (1884-1896)

  • Historycystyczna retrospekcja i relatywizacja czy styl neoklasyczny? Humoreski koncertowe (Humoresques de concert) op. 14
  • Integracja struktury i redukcja środków wyrazu w formie narracyjno-lirycznej - Miscellanea. Série de morceaux pour piano op. 16, Canzona
    • Legenda As-dur, Legenda A-dur - proza muzyczna w szacie formy liryczno-narracyjnej
    • Melodia Ges-dur, Nokturn B-dur, Canzona - apogeum liryki instrumentalnej
    • Wariacje A-dur (Theme Varié) op. 16
    • Moment musical As-dur, Menuet A-dur
  • Wzorzec narodowo-uniwersalistyczny wielkiej formy cyklicznej
    • Wirtuozostwo esencjalne - Sonata a-moll op. 13
    • Koncert fortepianowy a-moll (Concerto en la-mineur) op. 17 - Schumannowskie pendant?
    • Koncert skrzypcowy g-moll (szkice)
    • Fantazja polska na tematy własne gis-moll (Fantaisie polonaise sur des themes originaux pour piano et orchestre) op. 19 - apologia polskiego folkloru
  • Romantyczne inspiracje modernistycznego przełomu
    • Sześć pieśni na głos z fortepianem op. 18
    • Dans le désert. Tableau musical en forme d'une toccata op. 15

Rozdział IV: Polaryzacja stylistyczna w obliczu tendencji modernistycznych (1893-1909)

  • Manru. Lyrisches Drama op. 20
    • Od Manolo do Manru - geneza
    • Pierwowzór literacki a libretto Alfreda Nossiga - aspekt strukturalny i ideowy
    • Dramat symboliczny i "metoda Wagnera"
    • Syntetyzm, eklektyzm czy dezintegracja stylistyczna?
    • Koncepcja Manru w świetle obcych poetyk
    • Manru jako odzwierciedlenie tożsamości twórcy
  • W nurcie niemieckiego modernizmu - Sonata es-moll (Sonate es-moll) op. 21, Wariacje i fuga es-moll (Variations et fugue es-moll) op. 23
  • Chansons a la française czy twórczy dialog z francuskim symbolizmem - Douze Mélodies op. 22 i Dans la foret do słów T. Gautiera
    • Dans la foret - romantyczne korzenie symbolizmu
    • Douze Mélodies op. 22 - "zaślubiny miłości i śmierci"
  • In memoriam - sursum corda: Symfonia h-moll "Polonia" (Symphonie h-moll) op. 24
    • Sekwencjonizm kumulatywny
    • Autonomiczny proces formalny a symbolika semantycznego kodu
    • Sprzeciw wobec tyranii i manifest jedności - kontekst stylokrytyczny

Rozdział V: Zagadnienia estetyczne

  • Poglądy na temat sztuki jako przejaw estetyki eksplikowanej
  • Repertuar koncertowy - wyraz estetyki implikowanej
  • Estetyka twórczości
    • Wartość estetyczna
      • Rozjemcza pozycja wobec "wojny romantyków" czy niezreflektowany eklektyzm?
      • Interioryzacja poetyki F. Chopina - funkcja symbolu oraz substrat stylu indywidualnego
    • Między wartością autonomiczną a funkcjonalną
      • Narodowość - uniwersalizm
      • Romantyczny indywidualizm a powszechny nurt muzyki salonowej
    • Wartość historyczna - znaczenie twórczości

Aneks
Bibliografia
Summary
Spis przykładów muzycznych oraz ilustracji
Indeks nazwisk

Kontakt

Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Sp. z o.o.
Pl. Uniwersytecki 15
50-137 Wrocław
tel./faks 71 375 28 85
biuro@wuwr.com.pl
marketing@wuwr.com.pl

Zapisz się na newsletter