Pieśni drzemią w każdej rzeczy. Muzyka i estetyka wczesnego romantyzmu niemieckiego

Marcin Trzęsiok
ISBN: 978-83-229-3051-9
Liczba stron: 516
Format: A5, oprawa twarda
Rok wydania: 2009
Nakład wyczerpany

Książka Marcina Trzęsioka poświęcona jest estetyce i muzyce wczesnego romantyzmu. Autor kieruje swoją pracę nie tylko do filozofów i muzykologów, ale do wszystkich zainteresowanych sferą umysłowości człowieka. Całość stanowi spójną opowieść, w której szczegółowe analizy muzyczne równoważone są wykładem filozoficznym.

Praca została podzielona na sześć rozdziałów przedstawiających kluczowe teorie estetyczne XVIII i XIX w. Każdy z nich poświęcony jest jednej teorii. Zasadniczym problemem, który autor stara się rozwiązać, jest związek owych koncepcji z chronologicznie równoległą twórczością muzyczną. Odwołując się do filozofii hermeneutycznej, autor bada kolejne przekształcenia estetyki od Kanta po symbolizm. Nawiązując do twórczości Mozarta, Schumanna i Beethovena oraz myśli Schillera, Schlegla czy Goethego, dochodzi do wniosku, że myśl filozoficzną XX w. przenikają wątki przejęte z symbolizmu romantycznego.

OD AUTORA
WSTĘP
ROZDZIAŁ I: HERMENEUTYKA I MUZYKA
1. Wilhelm Dilthey
2. Martin Heidegger
3. Hans-Georg Gadamer
4. Paul Ricoeur
5. Sens hermeneutyki muzycznej
ROZDZIAŁ II: MUZYKA W PERSPEKTYWIE KRYTYKI WŁADZY SĄDZENIA IMMANUELA KANTA
1. Dlaczego uwzględniamy estetykę Kanta?
A. Kant i romantyzm: różnice
B. Kant i romantyzm: podobieństwa
2. Główne idee Krytyki władzy sądzenia
A. Status władzy sądzenia
B. Reguła władzy sądzenia i specyfi ka jej sądów
3. Muzyka w estetyce Kanta
A. Miejsce muzyki w Kantowskim systemie sztuk
B. Polemika wokół Kantowskiej oceny muzyki
4. O metodzie analizy dzieła muzycznego adekwatnej do założeń estetyki Kanta
5. Terminologia analizy narracyjnej
6. Interpretacja Andante cantabile z Kwartetu G-dur KV 387 Wolfganga Amadeusza Mozarta
A. Dlaczego Mozart?
B. Analiza
7. Poznawczy i etyczny aspekt piękna
A. Idea estetyczna
B. Piękno symbolem moralności
ROZDZIAŁ III: MUZYKA W PERSPEKTYWIE LISTÓW O ESTETYCZNYM WYCHOWANIU CZŁOWIEKA FRIEDRICHA SCHILLERA
1. Dlaczego uwzględniamy estetykę Schillera?
2. Stosunek Schillera do Kanta
3. Ideał człowieczeństwa
A. Grecka harmonia i dezintegracja człowieka nowożytnego
B. Popęd zmysłowy i popęd formy
C. Popęd gry
D. Stan estetyczny
4. Ideał sztuki
A. Zasada równowagi idealnej
B. Piękno energiczne i piękno wzruszające
C. Wartość sztuk pięknych
D. Uwagi o metodzie Schillera
5. O metodzie analizy dzieła muzycznego adekwatnej do założeń estetyki Schillera
6. Terminologia analizy elementarnej
7. Analiza Allegro vivace z Symfonii C-dur „Jowiszowej” KV 551 Wolfganga Amadeusza Mozarta
8. Estetyka niesformułowana Listów o estetycznym wychowaniu człowieka. Dylemat Schillera i jego trzy rozwiązania
ROZDZIAŁ IV: MUZYKA W PERSPEKTYWIE ROZPRAWY O POEZJI NAIWNEJ I SENTYMENTALNEJ FRIEDRICHA SCHILLERA
1. Geneza rozprawy O poezji naiwnej i sentymentalnej i jej znaczenie
2. Koncepcje Listów w świetle rozprawy O poezji naiwnej i sentymentalnej
A. Natura jako ideał moralny
B. Ideał i rzeczywistość
C. Dualistyczna antropologia
3. Naiwność i sentymentalność jako kategorie estetyczne
A. Schillerowski sens naiwności i sentymentalności
B. Sentymentalność w literackim obrazie natury
C. Sentymentalność w literackim opisie muzyki
D. Sentymentalność w muzyce
4. Typologia poezji sentymentalnej. Satyra i elegia
5. Rodzaje poezji sentymentalnej a poetyka muzyki romantycznej
A. Satyra żartobliwa
B. Satyra patetyczna
C. Elegia
D. Idylla
6. Dialektyka naiwności i sentymentalności
7. Estetyka Schillera czy estetyki Schillera?
ROZDZIAŁ V: IRONIA ROMANTYCZNA
1. Pojęcie ironii
2. Stosunek Schlegla do Kanta i Schillera
3. Systematycznie niesystematyczny charakter ironii romantycznej
4. Teoria ironii
A. Filozofi czne źródło ironii. Zasada zwrotna
B. Od fi lozofi i ku poezji. Poezja transcendentalna
C. Progresywna poezja uniwersalna
5. Typologia dzieł ironicznych. Koncept i alegoria
6. Teoria konceptu
A. Zmienność i niekoherencja
B. Koncept muzyczny w badaniach nad twórczością Schumanna
C. Elementy poetyki ironicznej w pismach Schumanna
7. Karnawał op. 9 Roberta Schumanna jako ironiczny koncept muzyczny
A. Konteksty Karnawału
B. Techniczne aspekty konceptu ironicznego w Karnawale
8. Teoria alegorii
A. Równowaga między ciągłością i dyskretnością narracji
B. Schlegel i Lata nauki Wilhelma Meistra Goethego
C. Ironiczna alegoria romantyczna a późny styl Beethovena według Theodora W. Adorna
9. Sonata As-dur op. 110 Ludwika van Beethovena jako ironiczna alegoria muzyczna
10. W orbicie romantycznej ironii
ROZDZIAŁ VI: ROMANTYCZNY SYMBOLIZM
1. Sprzeczności w estetyce Schillera i pismach kręgu jenajskiego
2. Symbolizm romantyczny
3. Mistyczny aspekt symbolizmu romantycznego
4. Historyczne znaczenie symbolizmu romantycznego
5. Romantyczna estetyka muzyczna w perspektywie symbolizmu
6. Apogeum symbolicznej estetyki muzycznej romantyzmu: Artur Schopenhauer
7. Aktualność romantycznego symbolizmu
A. Paul Ricoeur
B. Hans-Georg Gadamer
C. Martin Heidegger
ZAKOŃCZENIE
Literatura cytowana
Summary
Indeks nazwisk

Kontakt

Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Sp. z o.o.
Pl. Uniwersytecki 15
50-137 Wrocław
tel./faks 71 375 28 85
biuro@wuwr.com.pl
marketing@wuwr.com.pl

Zapisz się na newsletter