Nacjonalizm bez narodów. Nacjonalizm w koncepcjach anglosaskich nauk społecznych

Krzysztof Jaskułowski
ISBN: 978-83-229-3050-2
Liczba stron: 472
Format: A5, oprawa twarda
Rok wydania: 2009
Nakład wyczerpany

Krzysztof Jaskułowski postawił sobie za cel nie tyle napisanie jeszcze jednej pracy na temat nacjonalizmu, ile swoiste „uporządkowanie” - ku pożytkowi polskojęzycznego czytelnika – koncepcji teoretycznych już na ten temat powstałych.W potocznym odbiorze bowiem nacjonalizm jest współcześnie – powiada Jaskułowski – zjawiskiem przede wszystkim źle rozumianym. Uważa się go zazwyczaj za swoistą patologię życia społecznego: zaburzenie „normalnego” życia politycznego, zjawisko co najmniej in potentia krwawe, bo silnie podszyte ksenofobią, agresją i nietoleracją wobec Innych, którymi z definicji są wszyscy nienależący do danego Narodu. U korzeni owego niepoprawnego rozumienia leży aprioryczne założenie – którego przyjęcie jest największym, jak dotychczas, sukcesem nacjonalizmu – że sam „naród” jest bytem nie tylko jak najbardziej realnym, ale i oczywistym: udowadnianie jego istnienia jest zbędne. Co więcej, poszczególne narody są – wedle tegoż implicytnego założenia – realnościami homogenicznymi, o wyraźnych granicach, łatwo odróżnialnymi i głęboko zakorzenionymi w historii.

Ze wszystkimi tymi doktrynalnymi de facto uproszczeniami polemizuje Jaskułowski niejako mimochodem, po prostu przedstawiając najważniejsze teorie nacjonalizmów (podkreśla ich liczbę mnogą) sformułowane bądź funkcjonujące w anglojęzycznym uniwersum nauk społecznych. Autor podkreśla, że nie analizuje bynajmniej wszystkich teorii tam napotkanych, ale jedynie te najważniejsze, już niejako „klasyczne”, które – na podobieństwo kamienia rzuconego w sadzawkę – wywołały falę naukowych dyskusji i owocowały nowymi pracami.

Wprawdzie Jaskułowski założył, że analizować będzie jedynie prace najnowsze, napisane po roku 1983, to przecież data ta nie jest dla niego ściśle wyznaczoną granicą, a jedynie pewnym punktem orientacyjnym, do którego – nim od niego wyruszy – najpierw dochodzi (pierwsza z trzech części książki przedstawia najważniejsze prace powstałe w wieku XIX i na początku XX). Jest to podejście o tyle cenne, że systematyzuje późniejsze rozważania, a trzeba sobie zdawać sprawę, że praca Jaskułowskiego dla bardzo wielu badaczy – historyków, politologów, socjologów czy antropologów kultury – będzie swoistym przewodnikiem po interesującej ich literaturze. Dodajmy – przewodnikiem bardzo dobrym.

WPROWADZENIE
CZĘŚĆ I. HISTORIA BADAŃ NAD NACJONALIZMEM
Rozdział 1. Nacjonalizm jako ideologia
Rozwój nacjonalistycznej ideologii
Rozwój narodowej historiografii
Krytyka i obrona nacjonalizmu
Rozdział 2. Nacjonalizm i teoria społeczna
Kwestia narodowa w marksizmie
Emil Durkheim
Max Weber
Rozdział 3. Początki badań nad nacjonalizmem
Carlton J.H. Hayes
Hans Kohn
Nacjonalizm i modernizacja
CZĘŚĆ II. W STRONĘ TEORII NACJONALIZMU?
Rozdział 4. Marksistowskie inspiracje
Teorie nierównomiernego rozwoju
Eric Hobsbawm
Rozdział 5. Industrializacja i nacjonalizm
Rozdział 6. Naród jako wspólnota wyobrażona
Rozdział 7. W stronę politycznej teorii nacjonalizmu
Anthony Giddens
Michael Mann
Charles Tilly
John Breuilly
Rozdział 8. Etniczne początki narodów
CZĘŚĆ III. NACJONALIZM BEZ NARODÓW
Rozdział 9. Nacjonalizm jako praktyka sygnifikacji
Rozdział 10. Naród jako zinstytucjonalizowana praktyka
Rozdział 11. Retoryka nacjonalizmu
Rozdział 12. Nacjonalizm – refleksje antropologiczne
Flaga jako metonimia narodu
Mityczny wymiar nacjonalizmu
Nacjonalizm w stylu pop
ZAKOŃCZENIE
Bibliografi a
Streszczenie
Spis treści

Kontakt

Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Sp. z o.o.
Pl. Uniwersytecki 15
50-137 Wrocław
tel./faks 71 375 28 85
biuro@wuwr.com.pl
marketing@wuwr.com.pl

Zapisz się na newsletter