Studia Archeologiczne XXXIX. Kultura przeworska a reńsko-wezerska strefa kulturowa

Artur Błażejewski
ISBN: 978-83-229-2804-2
Liczba stron: 316
Format: B5, oprawa broszurowa
Rok wydania: 2007
Nakład wyczerpany

Inspiracją do podjęcia studiów nad elementami kultury Germanów reńsko-wezerskich w obrębie kultury przeworskiej, a właściwie jej zachodniej części, tj. głównie Dolnego i Górnego Śląska i południowej Wielkopolski, stały się dla Artura Błażejewskiego rozważania S. Pazdy (1980; 1984), które z kolei wywodzą się z obserwacji Ch. Peschecka (1938), zawartych w krótkim artykule. Autor ten zauważył pewne zbieżności w zakresie ornamentyki naczyń glinianych pochodzących ze Śląska i znad prawobrzeżnego Renu. Artur Błażejewski postanowił zatem zbadać obecność cech charakterystycznych dla zachodniogermańskiego obszaru kulturowego (między Renem a Wezerą) na stanowiskach kultury przeworskiej. Te cechy zaobserwował na 83 osadach i cmentarzyskach zlokalizowanych między Odrą a Wisłą, które „nie reprezentują modelu miejscowej kultury przeworskiej”, za to wykazują niekiedy „wyłącznie cechy typowe dla kultury Germanów nadreńskich”. Są to stanowiska położone w powiatach:głogowskim, trzebnickim i ostrowskim, aż po powiaty głubczycki, kłobucki i wieluński, przy czym kluczową rolę odgrywają tu położone w dolinie górnej Baryczy cmentarzyska w Kocinie i Niezgodzie wraz z osadą w Kałkowskiem, które - badane wykopaliskowo przez samego Autora - dotychczas znane były jedynie z krótkich sprawozdań i kilkunastu tablic zamieszczonych w recenzowanej pracy.

 

Fragment recenzji Magdaleny Mączyńskiej

  • Od autora
  • Wstęp

Rozdział 1. Elementy reńsko-wezerskie w rytuale pogrzebowym kultury przeworskiej

  • Klasyfikacja obiektów grobowych
  • Busta
    • Busta z jamą na szczątki
    • Busta płaskie
    • Kurhany typu siedlemińskiego
    • Busta jako przejaw wpływów nadreńskich
  • Kremacja w ustrynach
    • Groby warstwowe
    • Groby jamowe
    • Groby popielnicowe
  • Struktura przestrzenno-chronologiczna cmentarzysk

Rozdział 2. Elementy reńsko-wezerskie w ceramice kultury przeworskiej

  • Formy naczyń
    • Kwestia obecności naczyń I grupy
    • Naczynia II grupy
    • Naczynia III grupy
    • Naczynia IV grupy
    • Naczynia V grupy
    • Naczynia VI grupy
    • ,,Formy specjalne" i nietypowe
    • Ogólne uwagi o formach naczyń i ich chronologii
  • Ornamentyka
    • Ornament brodawkowy (jeżowaty)
    • Ornament paznokciowy i palcowy
    • Ornament stempelkowy
    • Ornament wykonany kółkiem zębatym
    • Ornament grzebykowy
    • Ornament linii rytej
    • Kanele i żłobki
    • Listwy i inne ornamenty przestrzenne
  • Ogólne uwagi o stylistyce ceramiki

Rozdział 3. Importy rzymskie w zespołach kultury przeworskiej o cechach reńsko-wezerskich

  • Ceramika wykwintna
  • Ceramika codziennego użytku
  • Naczynia brązowe
  • Naczynia szklane
  • Militaria
  • Inne kategorie importów rzymskich

Rozdział 4. Ozdoby i części stroju w zespołach kultury przeworskiej o cechach reńsko-wezerskich

  • Zapinki
  • Szpile
  • Elementy pasa
  • Paciorki, wisiorki i zawieszki
  • Ogólne spostrzeżenia o elementach stroju

Rozdział 5. Osady o cechach reńsko-wezerskich i ich miejsce w strukturze osadniczej kultury przeworskiej

  • Osady
    • Budownictwo
    • Lokalizacja osad
  • Skupiska i rejony osadnicze
    • Skupiska osadnicze
    • Rejony osadnicze 

Rozdział 6. Chronologia występowania elementów reńsko-wezerskich w kulturze przeworskiej

  • Zróżnicowanie chronologiczne
  • Nasilenie występowania elementów reńsko-wezerskich

Rozdział 7. Charakter i skutki napływu reńsko-wezerskich elementów kulturowych na obszar kultury przeworskiej

  • Elementy reńsko-wezerskie w kulturze przeworskiej jako efekt migracji
  • Znaleziska reńsko-wezerskie na obszarze Nadłabia
  • Charakter populacji nosicieli elementów reńsko-wezerskich
  • Możliwości wykorzystania źródeł historycznych
  • Skutki pojawienia się elementów reńsko-wezerskich w kulturze przeworskiej

Zakończenie
Katalog stanowisk
Zestawienia

  • Zestawienie 1 
  • Zestawienie 2
  • Zestawienie 3 

Bibliografia
Summary
Tabele
Ilustracje i mapy

Kontakt

Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Sp. z o.o.
Pl. Uniwersytecki 15
50-137 Wrocław
tel./faks 71 375 28 85
biuro@wuwr.com.pl
marketing@wuwr.com.pl

Zapisz się na newsletter