Dom w mieście średniowiecznym i nowożytnym

Bogusław Gediga (red.)
ISBN: 83-229-2554-9
Liczba stron: 314
Format: A4, oprawa twarda
Rok wydania: 2005
Nakład wyczerpany

Dom mieszkalny jest jednym z podstawowych elementów związanych organicznie z kształtowaniem się i rozwojem przestrzeni miejskiej, stąd też od dawna stanowi przedmiot zainteresowań badaczy miast. Dom w mieście i studia nad nim prowadzone dostarczają bowiem cennych źródeł i bogatych materiałów, dzięki którym poznajemy charakter zabudowy i układ urbanistyczny badanej aglomeracji. Rodzaj zabudowy dawnego, podobnie jak i dzisiejszego miasta wskazuje na jego wielkość, znaczenie gospodarczo-społeczne, polityczne i kulturowe. Dlatego też bierze się go pod uwagę, tworząc typologie ośrodków miejskich.

W badaniach nad rozwarstwieniem społeczności miejskiej posiadanie własnej kamienicy i jej lokalizacja w przestrzeni miasta czy też konieczność zadowolenia się izbą "przy rodzinie" traktowane są jako znak przynależności do określonej grupy majątkowej: elity, klasy średniej czy środowiska ubóstwa.

 

Wygląd domu, jego rozplanowanie, przeznaczenie poszczególnych izb, ich wyposażenie są dla historyka "świadectwem", mówiącym o jego mieszkańcach. Informują o tym, jak chronili się przed uciążliwościami klimatu, pożarami czy złodziejami, o warunkach pracy i odpoczynku, a także o ich wzajemnych relacjach. Na wewnętrzną - wynikającą z założeń architektonicznych i prowizorycznych podziałów - strukturę domu składają się bowiem, zapewniające poczucie intymności, "przestrzenie" przeznaczone dla poszczególnych członków rodziny, i takie, które użytkowane były wspólnie.

 

W ostatnich dziesięcioleciach znacznie zwiększył się zasób źródeł dotyczących domu w mieście;dzięki napływowi materiałów archeologicznych i dokumentacji odsłanianych podczas prac wykopaliskowych reliktów architektury mieszkalnej, zainteresowania badaczy skupiły się na zagadnieniach związanych z rekonstrukcją budownictwa, dyspozycją przestrzenną i wystrojem domostw, na dalszym planie pozostawiając próby odtwarzania życia codziennego mieszkańców domu w średniowiecznym mieście. Natomiast ze względu na stan zachowania archiwaliów, poruszane przez historyków kwestie społeczne, mówiące o egzystencji domu mieszczańskiego, odnoszą się najczęściej już do czasów wczesnonowożytnych i późniejszych.

 

Studia zamieszczone w zbiorze Dom w mieście średniowiecznym i nowożytnym cechuje interdyscyplinarny charakter i różnorodność poruszanej tematyki; w dużym stopniu ukazują one, co trzeba podkreślić, aktualny stan badań naszej historiografii w tej dziedzinie. Publikacja ta wskazuje jednocześnie na niedostatki naszej wiedzy o domu w mieście na przestrzeni wieków.

  • MARTA MŁYNARSKA-KALETYNOWA, Wstęp
  • URSZULA SOWINA, Średniowieczny dom mieszczański. Niektre problemy badawcze
  • MAŁGORZATA CHOROWSKA, CZESŁAW LASOTA, Upowszechnienie się mieszkalnej zabudowy murowanej w średniowiecznych miastach na Śląsku w kontekście stanu badań i potrzeb badawczych
  • JERZY PIEKALSKI, Rola archeologii w badaniach początkw średniowiecznego domu mieszczańskiego w Europie centralnej
  • CEZARY BUŚKO, Budynki wieżowe w krajobrazie średniowiecznego miasta
  • MATEUSZ GOLIŃSKI, Wsółwłasność studni w XIV-wiecznej Świdnicy. Przyczynek do poznania problemu
  • KRZYSZTOF DUMAŁA, Przyrynkowa zabudowa podcieniowa. Źródła inspiracji, drogi przenikania wzorców, analogie
  • MACIEJ MAŁACHOWICZ, Architektura XIV-wiecznej kamienicy Pod Złotą Marią na ul. Kurzy Targ we Wrocławiu
  • ARTUR BOGUSZEWICZ, Rozwój kamienicy mieszczańskiej w Dzierżoniowie w świetle badań archeologicznych
  • RAFAŁ EYSYMONTT, Dom mieszczański w Niemczy
  • KRZYSZTOF BORODA, Hospicja studenckie w kamienicach mieszczańskich późnośredniowiecznego Krakowa
  • ZDZISŁAW NOGA, Z dziejów jednego procesu. Kamienica Pod Modrym Lwem w Krakowie i jej właściciele w XVI wieku
  • PRZEMYSŁAW TYSZKA, Nazwy kamienic krakowskich w XV wieku
  • JAN ANDRZEJ SPIEŻ OP, Domy dominikańskich sufraganów w Krakowie
  • BOGUSŁAW CZECHOWICZ, Późnogotycka figura Marii z Dzieciątkiem na fasadzie domu rynkowego w Strzegomiu. Nieznany refleks sztuki Albrechta Direra
  • KAMILA FOLLPRECHT, Właściciele nieruchomości w Krakowie w I połowie XVII wieku
  • WALDEMAR KOMOROWSKI, "Pałac na kształt kamienicy" i "dwór płotem obwiedziony", czyli o siedzibach szlacheckich w Krakowie w XVIII wieku
  • ZOFIA MACIAKOWSKA, WOJCIECH SYMAŃSKI, Akta Policji Budowlanej jako materiał do studiów nad gdańską kamienicą mieszczańską od średniowiecza do początku XIX wieku
  • EDMUND KIZIK, Naczynia i wyposażenie kuchenne w XVIII-wiecznych inwentarzach ubogich gdańszczan. Rekonesans badawczy
  • EWA BARYLEWSKA-SZYMAŃSKA, Gdański rynek nieruchomości w latach 1770-1776
  • ANDRZEJ KARPIŃSKI, "Złe domy" w miastach Rzeczypospolitej w XVI-XVIII wieku. Zarys problematyki

Spis ilustracji

Indeks nazwisk

Indeks nazw miejscowych

Kontakt

Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Sp. z o.o.
Pl. Uniwersytecki 15
50-137 Wrocław
tel./faks 71 375 28 85
biuro@wuwr.com.pl
marketing@wuwr.com.pl

Zapisz się na newsletter