Sędziowski nadzór penitencjarny

Tomasz Kalisz
ISBN: 978-83-229-3143-1
Liczba stron: 516
Format: B5, oprawa broszurowa
Rok wydania: 2010
Nakład wyczerpany

Monografia T. Kalisza przedstawia problemy natury teoretycznej, prawnej i praktycznej, związane z sędziowskim nadzorem penitencjarnym. Przedmiotowa instytucja należy do szeroko rozumianych mechanizmów kontrolnych istniejących w toku postępowania wykonawczego, gwarantujących jego prawidłowy przebieg. Nadzór penitencjarny jest w doktrynie prawa karnego wykonawczego instrumentem o charakterze kontrolno-nadzorczym, uruchamianym w toku wykonywania środków o charakterze izolacyjnym. Ponieważ środki reakcji na przestępstwo związane z izolacją traktuje się obecnie jako najdalej ingerujące w sferę praw i wolności obywatelskich, wymagają one odpowiednich gwarancji prawnych zabezpieczających pozycję skazanego. Przykładem może być nadzór penitencjarny, który koncentruje się na kontroli legalności i prawidłowości wykonywania kary pozbawienia wolności, kary aresztu, tymczasowego aresztowania, zatrzymania oraz środka zabezpieczającego związanego z umieszczeniem w zakładzie zamkniętym, a także kar porządkowych i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności. Warto zauważyć, że problematyka ta nie była dotąd zbyt szeroko analizowana w polskiej literaturze prawniczej.

  • Wstęp

Rozdział 1. Kodeksowe i pozakodeksowe instrumenty gwarantujące prawidłowy tok wykonywania środków o charakterze izolacyjnym

  • Uwagi wprowadzające
  • Kodeksowy system kontroli w toku postępowania wykonawczego
    • Wnioski o wszczęcie postępowania, zażalenia na postanowienia incydentalne oraz procedura z art. 24 k.k.w.
    • Skargi, wnioski i prośby
    • Tryb skargowy z art. 7 k.k.w.
    • Kontrola społeczna nad postępowaniem wykonawczym
    • Nadzór administracyjno-służbowy. Kontrola wewnętrzna w ramach jednostek organizacyjnych więziennictwa
  • Inne procedury kontrolne dotyczące środków izolacyjnych
    • Mechanizmy międzynarodowej kontroli i ochrony praw człowieka
    • Rzecznik Praw Obywatelskich
    • Skarga konstytucyjna
    • Kontrola parlamentarna
    • Monitoring organizacji pozarządowych

Rozdział 2. Ewolucja nadzoru penitencjarnego w Polsce

  • Uwagi ogólne
  • Okres dwudziestolecia międzywojennego
    • Kształtowanie się jednolitego systemu penitencjarnego
    • Rozporządzenie w sprawie organizacji więziennictwa z 1928 r.
    • Kodeks karny z 1932 r. i ustawa o organizacji więziennictwa z 1939 r.
  • Lata 1945–1969
    • Pierwsze lata po zakończeniu II wojny światowej
    • Narodziny sędziowsko-prokuratorskiego modelu nadzoru penitencjarnego
    • Ustawa o Prokuraturze PRL z 1967 r.
  • Kodeks karny wykonawczy z 1969 r.
    • Kodeksowy zakres działań nadzorczych
    • Wydziały penitencjarne w sądach wojewódzkich
    • Zarządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie zakresu i trybu sprawowania nadzoru penitencjarnego z 1981 r.
    • Ustawa Prawo o ustroju sadów powszechnych z 1985 r. oraz ustawa o Prokuraturze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z 1985 r.
    • W stronę reformy prawa karnego wykonawczego

Rozdział 3. Nadzór penitencjarny — definicja, charakter prawny i teleologiczne podstawy

  • Uwagi wstępne
  • Rozgraniczenie terminów kontrola i nadzór. Definicja pojęcia sędziowski nadzór penitencjarny
    • Pojęcie kontroli i jej istota
    • Kontrola a nadzór
    • Pojęcie sędziowskiego nadzoru penitencjarnego i jego charakter prawny
  • Cele, zakres i kryteria nadzoru penitencjarnego
    • Cele działań kontrolnych a cele nadzoru penitencjarnego
    • Rodzaje i zakres kontroli a zakres nadzoru penitencjarnego
    • Kryteria kontroli a kryteria nadzoru penitencjarnego
  • Procedury kontrolne i ich jakość a problemy związane z realizacją nadzoru penitencjarnego
    • Fazy (stadia) kontroli
    • Jakość i wyniki kontroli
    • Środki realizacji nadzoru penitencjarnego
    • Klasyfikacja problemowa nadzoru penitencjarnego
  • Teorie uzasadniające istnienie nadzoru penitencjarnego
    • Teoria rozszerzonego postępowania incydentalno-wykonawczego
    • Teoria ochrony praw podmiotowych skazanego
    • Teoria wnikania czynnika legalności do dziedziny wykonawczej
    • Teoria samodzielnej prawnej natury kary pozbawienia wolności

Rozdział 4. Pozycja i kompetencje sędziego penitencjarnego w ujęciu k.k.w. z 1997 r.

  • Sędzia penitencjarny jako organ prawa karnego wykonawczego
    • Pojęcie organu postępowania wykonawczego
    • Podział organów postępowania wykonawczego
    • Organy sądowe
    • Sąd penitencjarny — sędzia penitencjarny
  • Pojęcie kompetencji
  • Kompetencje wykonawcze sędziego penitencjarnego
  • Kompetencje nadzorcze sędziego penitencjarnego
    • Zespół kompetencji nadzorczych i ich klasyfikacja
    • Własne środki korekcyjne
    • Wstrzymanie wykonania aktu prawnego
    • Środki tak zwanej pośredniej ingerencji
    • Zatwierdzenie (udzielenie zgody)
    • Żądanie informacji oraz powiadomienie (środki informacyjne)
    • Środki doradcze (poradnictwo)

Rozdział 5. Szczegółowe problemy związane z nadzorem penitencjarnym realizowanym poza zakładem karnym

  • Nadzór penitencjarny nad tymczasowym aresztowaniem, zatrzymaniem oraz w zakresie wykonywania kar porządkowych i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności
    • Problemy definicyjne
    • Zakres problemowy działań nadzorczych
    • Cele wykonywania tymczasowego aresztowania
    • Status prawny osoby tymczasowo aresztowanej (aspekt wykonawczy)
    • Nadzór penitencjarny a nadzór procesowy nad zatrzymaniem
    • Nadzór penitencjarny a nadzór procesowy nad tymczasowym aresztowaniem
  • Nadzór w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym oraz zakładzie leczenia odwykowego
    • Izolacyjne środki zabezpieczające. Zakres problemowy działań nadzorczych
    • Status prawny osoby internowanej
    • Kontrola pomieszczeń i posiadanych przedmiotów, kontakty ze światem zewnętrznym oraz stosowanie środków przymusu bezpośredniego
    • Typologia instytucji detencyjnych a nadzór penitencjarny
    • Kompetencje nadzorcze i formy realizacyjne stosowane w ramach kontroli wykonywania środków zabezpieczających
    • Inne procedury nadzorczo-kontrolne nad środkami zabezpieczającymi
  • Nadzór penitencjarny związany z wykonywaniem orzeczeń sądów wojskowych
    • Sądownictwo wojskowe — wojskowy sędzia penitencjarny
    • Zakres i właściwość
    • Orzeczenia sądów wojskowych objęte nadzorem penitencjarnym

Rozdział 6. Nadzór penitencjarny w świetle badań empirycznych

  • Założenia metodologiczne badań empirycznych
  • Nadzór penitencjarny w percepcji sędziów penitencjarnych
    • Charakterystyka grupy sędziów uczestniczących w badaniach
    • Ocena wybranych zagadnień związanych z wykonywaniem środków izolacyjnych
    • Sugestie i oceny dotyczące instytucji nadzoru penitencjarnego
  • Sprawozdania wizytacji jednostek penitencjarnych za lata 2001–2008
    • Zakres analizy oraz strona formalna sprawozdań
    • Strona materialna sprawozdań oraz kierunek i treść zaleceń powizytacyjnych
    • Wnioski końcowe i zalecenia powizytacyjne

Wnioski końcowe

Wykaz piśmiennictwa

Wykaz aktów prawnych

Spis tabel, wykresów i wykazów

Aneks. Zbiór aktów normatywnych regulujących problematykę nadzoru penitencjarnego w Polsce (1918–2010)

Wzór ankiety

Summary

Kontakt

Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Sp. z o.o.
Pl. Uniwersytecki 15
50-137 Wrocław
tel./faks 71 375 28 85
biuro@wuwr.com.pl
marketing@wuwr.com.pl

Zapisz się na newsletter