Sędziowski nadzór penitencjarny

Tomasz Kalisz
ISBN: 978-83-229-3143-1
Liczba stron: 516
Format B5, oprawa broszurowa
Rok wydania: 2010

Monografia T. Kalisza przedstawia problemy natury teoretycznej, prawnej i praktycznej, związane z sędziowskim nadzorem penitencjarnym. Przedmiotowa instytucja należy do szeroko rozumianych mechanizmów kontrolnych istniejących w toku postępowania wykonawczego, gwarantujących jego prawidłowy przebieg. Nadzór penitencjarny jest w doktrynie prawa karnego wykonawczego instrumentem o charakterze kontrolno-nadzorczym, uruchamianym w toku wykonywania środków o charakterze izolacyjnym. Ponieważ środki reakcji na przestępstwo związane z izolacją traktuje się obecnie jako najdalej ingerujące w sferę praw i wolności obywatelskich, wymagają one odpowiednich gwarancji prawnych zabezpieczających pozycję skazanego. Przykładem może być nadzór penitencjarny, który koncentruje się na kontroli legalności i prawidłowości wykonywania kary pozbawienia wolności, kary aresztu, tymczasowego aresztowania, zatrzymania oraz środka zabezpieczającego związanego z umieszczeniem w zakładzie zamkniętym, a także kar porządkowych i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności. Warto zauważyć, że problematyka ta nie była dotąd zbyt szeroko analizowana w polskiej literaturze prawniczej.

Wstęp

Rozdział 1

Kodeksowe i pozakodeksowe instrumenty gwarantujące prawidłowy tok wykonywania środków o charakterze izolacyjnym

1.1. Uwagi wprowadzające

1.2. Kodeksowy system kontroli w toku postępowania wykonawczego

1.2.1. Wnioski o wszczęcie postępowania, zażalenia na postanowienia incydentalne oraz procedura z art. 24 k.k.w.

1.2.2. Skargi, wnioski i prośby

1.2.3. Tryb skargowy z art. 7 k.k.w.

1.2.4. Kontrola społeczna nad postępowaniem wykonawczym

1.2.5. Nadzór administracyjno-służbowy. Kontrola wewnętrzna w ramach jednostek organizacyjnych więziennictwa

1.3. Inne procedury kontrolne dotyczące środków izolacyjnych

1.3.1. Mechanizmy międzynarodowej kontroli i ochrony praw człowieka

1.3.2. Rzecznik Praw Obywatelskich

1.3.3. Skarga konstytucyjna

1.3.4. Kontrola parlamentarna

1.3.5. Monitoring organizacji pozarządowych

Rozdział 2

Ewolucja nadzoru penitencjarnego w Polsce

2.1. Uwagi ogólne

2.2. Okres dwudziestolecia międzywojennego

2.2.1. Kształtowanie się jednolitego systemu penitencjarnego

2.2.2. Rozporządzenie w sprawie organizacji więziennictwa z 1928 r.

2.2.3. Kodeks karny z 1932 r. i ustawa o organizacji więziennictwa z 1939 r.

2.3. Lata 1945–1969

2.3.1. Pierwsze lata po zakończeniu II wojny światowej

2.3.2. Narodziny sędziowsko-prokuratorskiego modelu nadzoru penitencjarnego

2.3.3. Ustawa o Prokuraturze PRL z 1967 r.

2.4. Kodeks karny wykonawczy z 1969 r.

2.4.1. Kodeksowy zakres działań nadzorczych

2.4.2. Wydziały penitencjarne w sądach wojewódzkich

2.4.3. Zarządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie zakresu i trybu sprawowania nadzoru penitencjarnego z 1981 r.

2.4.4. Ustawa Prawo o ustroju sadów powszechnych z 1985 r. oraz ustawa o Prokuraturze

Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z 1985 r.

2.4.5. W stronę reformy prawa karnego wykonawczego

Rozdział 3

Nadzór penitencjarny — definicja, charakter prawny i teleologiczne podstawy

3.1. Uwagi wstępne

3.2. Rozgraniczenie terminów kontrola i nadzór. Definicja pojęcia sędziowski nadzór penitencjarny

3.2.1. Pojęcie kontroli i jej istota

3.2.2. Kontrola a nadzór

3.2.3. Pojęcie sędziowskiego nadzoru penitencjarnego i jego charakter prawny

3.3. Cele, zakres i kryteria nadzoru penitencjarnego

3.3.1. Cele działań kontrolnych a cele nadzoru penitencjarnego

3.3.2. Rodzaje i zakres kontroli a zakres nadzoru penitencjarnego

3.3.3. Kryteria kontroli a kryteria nadzoru penitencjarnego

3.4. Procedury kontrolne i ich jakość a problemy związane z realizacją nadzoru penitencjarnego

3.4.1. Fazy (stadia) kontroli

3.4.2. Jakość i wyniki kontroli

3.4.3. Środki realizacji nadzoru penitencjarnego

3.4.4. Klasyfikacja problemowa nadzoru penitencjarnego

3.5. Teorie uzasadniające istnienie nadzoru penitencjarnego

3.5.1. Teoria rozszerzonego postępowania incydentalno-wykonawczego

3.5.2. Teoria ochrony praw podmiotowych skazanego

3.5.3. Teoria wnikania czynnika legalności do dziedziny wykonawczej

3.5.4. Teoria samodzielnej prawnej natury kary pozbawienia wolności

Rozdział 4

Pozycja i kompetencje sędziego penitencjarnego w ujęciu k.k.w. z 1997 r.

4.1. Sędzia penitencjarny jako organ prawa karnego wykonawczego

4.1.1. Pojęcie organu postępowania wykonawczego

4.1.2. Podział organów postępowania wykonawczego

4.1.3. Organy sądowe

4.1.4. Sąd penitencjarny — sędzia penitencjarny

4.2. Pojęcie kompetencji

4.3. Kompetencje wykonawcze sędziego penitencjarnego

4.4. Kompetencje nadzorcze sędziego penitencjarnego

4.4.1. Zespół kompetencji nadzorczych i ich klasyfikacja

4.4.2. Własne środki korekcyjne

4.4.3. Wstrzymanie wykonania aktu prawnego

4.4.4. Środki tak zwanej pośredniej ingerencji

4.4.5. Zatwierdzenie (udzielenie zgody)

4.4.6. Żądanie informacji oraz powiadomienie (środki informacyjne)

4.4.7. Środki doradcze (poradnictwo)

Rozdział 5

Szczegółowe problemy związane z nadzorem penitencjarnym realizowanym poza zakładem karnym

5.1. Nadzór penitencjarny nad tymczasowym aresztowaniem, zatrzymaniem oraz w zakresie

wykonywania kar porządkowych i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności

5.1.1. Problemy definicyjne

5.1.2. Zakres problemowy działań nadzorczych

5.1.3. Cele wykonywania tymczasowego aresztowania

5.1.4. Status prawny osoby tymczasowo aresztowanej (aspekt wykonawczy)

5.1.5. Nadzór penitencjarny a nadzór procesowy nad zatrzymaniem

5.1.6. Nadzór penitencjarny a nadzór procesowy nad tymczasowym aresztowaniem

5.2. Nadzór w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym oraz zakładzie leczenia odwykowego

5.2.1. Izolacyjne środki zabezpieczające. Zakres problemowy działań nadzorczych

5.2.2. Status prawny osoby internowanej

5.2.3. Kontrola pomieszczeń i posiadanych przedmiotów, kontakty ze światem zewnętrznym

oraz stosowanie środków przymusu bezpośredniego

5.2.4. Typologia instytucji detencyjnych a nadzór penitencjarny

5.2.5. Kompetencje nadzorcze i formy realizacyjne stosowane w ramach kontroli wykonywania

środków zabezpieczających

5.2.6. Inne procedury nadzorczo-kontrolne nad środkami zabezpieczającymi

5.3. Nadzór penitencjarny związany z wykonywaniem orzeczeń sądów wojskowych

5.3.1. Sądownictwo wojskowe — wojskowy sędzia penitencjarny

5.3.2. Zakres i właściwość

5.3.3. Orzeczenia sądów wojskowych objęte nadzorem penitencjarnym

Rozdział 6

Nadzór penitencjarny w świetle badań empirycznych

6.1. Założenia metodologiczne badań empirycznych

6.2. Nadzór penitencjarny w percepcji sędziów penitencjarnych

6.2.1. Charakterystyka grupy sędziów uczestniczących w badaniach

6.2.2. Ocena wybranych zagadnień związanych z wykonywaniem środków izolacyjnych

6.2.3. Sugestie i oceny dotyczące instytucji nadzoru penitencjarnego

6.3. Sprawozdania wizytacji jednostek penitencjarnych za lata 2001–2008

6.3.1. Zakres analizy oraz strona formalna sprawozdań

6.3.2. Strona materialna sprawozdań oraz kierunek i treść zaleceń powizytacyjnych

6.3.3. Wnioski końcowe i zalecenia powizytacyjne

Wnioski końcowe

Wykaz piśmiennictwa

Wykaz aktów prawnych

Spis tabel, wykresów i wykazów

Aneks. Zbiór aktów normatywnych regulujących problematykę nadzoru penitencjarnego w Polsce (1918–2010)

Wzór ankiety

Summary

Kontakt

Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Sp. z o.o.
Pl. Uniwersytecki 15
50-137 Wrocław
tel./faks 71 375 28 85
biuro@wuwr.com.pl
marketing@wuwr.com.pl

Zapisz się na newsletter