"Iliada" i jej tradycja epicka. Studium z zakresu greckiej tradycji oralnej

Karol Zieliński
ISBN: 978-83-229-3357-2
Liczba stron: 560
Format: B5, oprawa broszurowa
Rok wydania: 2014
Nakład wyczerpany
Cena: 29,00 PLN   

"Autor postanowił zweryfikować tradycyjny wizerunek epiki cyklicznej, ustalić, czy i w jakim stopniu Iliada odbiega od tradycji, zbadać jej, kwestionowaną przez niektórych badaczy, oralność, a co najważniejsze, w centrum badań postawił nie epicką formułę językową, jak to się czyni powszechnie, lecz schemat fabularny. Wynikiem badań ma być ustalenie, w jakim stopniu Iliada, przy wszystkich opisanych różnicach, stanowi jednak ogniwo tradycji oralnej. Zgodnie z długą już tradycją badawczą wszystkie obserwacje są konfrontowane z badaniami nad cyklami w innych kulturach, głównie południowosłowiańskimi, ale także sanskryckimi czy skandynawskimi".

 

Z recenzji prof. dr hab. Alicji Szastyńskiej-Siemion

Wstęp

  • Zarys historii badań
    • Neoanaliza
    • Teoria oralna
    • Neoanaliza i teoria oralna
    • Formuła
    • Znaczenie kontekstualne formuły
    • Formularność języka Homera
    • Datowanie formuł
    • Sceny typowe
    • Poezja cykliczna
  • Uwagi techniczne

Rozdział I. Cykl i pieśń

  • Fenomen cyklu: ustalanie ciągu fabularnego i rol bohaterów
  • Związek cyklu pieśni z cyklem czasu
    • Cykl epicki
    • Termin κύκλος
    • Cykliczna przestrzeń
    • Czas cyklu
    • Cykle Iliady
    • Przypuszczalny pierwotny kształt akcji
  • Jak powstaje cykl. Epizod w perspektywie całości. Ustalenie treści poematów cyklicznych
    • Jakim zestawem pieśni był cykl — w jaki sposób tworzą całość
    • Jak wygląda struktura pieśni epickiej
  • Pierwsza pieśń Demodoka a inwokacja do Iliady i Odysei
  • Różnice między Homerem a Cyklem
  • Miejsce Iliady w fabule cyklu. Zagadnienie: czy Iliada jest niezbędnym elementem ciągłości fabuły
    • Kwestia adekwatności tytułu Iliady
    • Związki Iliady z Odyseją

Rozdział II. Pieśń i tradycja. Schemat opowieści epickiej

  • Schematy fabuły eposu greckiego na tle pieśni południowych Słowian
  • Podobieństwa zdarzeń cyklicznych jako ślad tradycyjnych schematów
    • Kombinacje scen typowych
    • Przybycie sprzymierzeńców
    • Zabicie wodza sprzymierzeńców a zabicie syna Priama
    • Wycofanie Achillesa z walki/ przepowiednia jego śmierci
    • Rzeczy niezbędne do zdobycia Troi
    • Specyfika schematów Cyklu Trojańskiego
    • Achilles i Odys
    • Klątwa i przepowiednia w relacji z psogos
    • Memnon
  • Sięganie w głąb tradycji
    • Zbrojenie się bohatera
    • Kłótnia lwa i dzika
    • Gwarancja sławy
  • Wykorzystywanie schematów w Cyklu Trojańskim
    • Potencjalność wykorzystywania schematu
    • Powtarzanie schematu

Rozdział III. Fantastyka Cyklu i racjonalność Homera

  • Fantastyka i magia
    • Problem obecności fantastyki i magii w Cyklu i w dziełach Homera
    • Podskórność magii w Iliadzie
    • Przedmioty magiczne w innych cyklach
    • Przedmioty magiczne w Iliadzie
    • Magia a racjonalizm Homera
    • Postaci fantastyczne skrywane w Iliadzie
    • Chejron i Memnon
    • Historyczność Etiopów
    • Historyczność Troi i Wojny Trojańskiej
    • Kwestia dominującej roli Teb w świecie mykeńskim
    • Sytuacja atakowanej Troi
    • Kwestia fantastyki i baśniowości obrazu epickiego
    • Dwoistość państwa trojańskiego
  • Związki między Cyklami
    • Podobieństwa między cyklami w literaturze przedmiotu
    • Kształtowanie nowych cyklów
    • „Podwojenie” Cyklu Trojańskiego
    • Kreowanie cyklu

Rozdział IV. Aluzje w relacjach pieśniarz–publiczność

  • Kryteria odbioru oralnego
    • Aluzyjność tekstu
    • Oddziaływanie na słuchaczy
    • Pieśniarz
    • Publiczność
  • Inwencja czy aluzja
  • Groza i ulga
  • Ironia
  • Formuła a oddziaływanie na słuchaczy
  • Podwójna funkcja powtórzeń
  • Meleager — wrażliwość na szczegół
  • Konkluzje

Rozdział V. Paralelność scen Cyklu i Iliady

  • Stosunek pieśni do tradycji
  • Funkcjonalność aluzji
  • Sceny paralelne Iliady i Aithiopidy
  • Diomedes — alter ego Achillesa
  • Czas ratowania Nestora
  • Sekwencje scen
  • Modalność i tradycyjność

Rozdział VI. Relacja między ethopoiią a systemem aluzji zewnętrznych u Homera

  • Powód sporu
  • Oszustwo Achillesa
  • Zasady odbioru oralnego
  • Spor Achillesa z Agamemnonem
  • Charakter Achillesa
    • Egoizm a troska o los grupy
    • Zachłanność i skromność potrzeb
    • Okrucieństwo i litość
  • Achilles jako heros

Zakończenie
Bibliografia
Summary
Indeks badaczy
Indeks postaci
Indeks źródeł
Indeks kluczowych słów i tematów

Kontakt

Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Sp. z o.o.
Pl. Uniwersytecki 15
50-137 Wrocław
tel./faks 71 375 28 85
biuro@wuwr.com.pl
marketing@wuwr.com.pl

Zapisz się na newsletter